ÖTV düzenlemesini otomotiv sektörü ve vatandaşlar hazmetmeye çalışırken, 2. elde taşların hâlâ yerine oturmadığı görülüyor. Ne tuttururum hesabı, fiyatlar yine havalarda uçuşuyor… Balon şişmeye devam ediyor. Geçen hafta altını çizdiğim gibi galericiler ellerindeki araçların üzerine ÖTV zammını ekleyip tatlı kârları ceplerine koymaya başladılar. Vergiden sonra son 10 günde 2. el fiyatlara gelen ortalama yüzde 10’luk zam cabası… Özellikle yüzde 80’lik ÖTV dilimine giren SUV’lar, D segmenti ve lükslere yapılan okkalı zamlar dikkati çekiyor. Bir de ‘Zam furyası yeni başlıyor’ diye uyarıyorlar: “2. el otomobil satın alacaksanız şimdi alın. Fiyat artışları henüz yansıtılmadı. 1 hafta 10 güne fiyatlar daha da artacak.” O km otomobillere gelen ÖTV zamları zaten anında 2. ele yansıtıldı, daha neyin artışı anlaşılır gibi değil. Galerilerde, online ikinci el sitelerinde uçan fiyatlar, domino etkisi tüm piyasayı etkiliyor.
Filo satışlarının etkisi sınırlı kalır
Bu yıl bir de şöyle sıkıntı var. Normalde yaz sezonu sona ereceği için Eylül ayı ortasından itibaren kısa dönem yani günlük kiralamalar geri döner ve 2. el piyasası hareketlenir, çok satan 2-3 yaşındaki araçların 2. elde bollaşması beklenirdi. Bu da fiyatların gevşemesine neden olurdu. Salgın nedeniyle turizm sezonu çok zayıf geçtiği için günlük kiralamadaki araç sayısı az. Bu yüzden 2. elde satılacak araç sayısı sınırlı.
Fiyatlar 8.5 ayda yüzde 65 arttı
Türkiye’de yılbaşından bu yana 2. elde fiyatlar ortalamada yüzde 65 arttı. Bu da her ay ortalama yüzde 7.6 zam demek. ÖTV’den önce 2. elde fiyat artışlarının yılın son 4 ayında fren yapması bekleniyordu. Tedarik sorununun Ekim’den itibaren düzelmeye başlayacak olması ve filo araçlarının 2. ele çıkması, set çekecekti. ÖTV düzenlemesi işe tuz biber ekti. Fiyat istikrarsızlığı böyle devam edecek gibi duruyor. Düşünsenize ÖTV sonrası 10 günde yüzde 10’luk zamdan bahsediyoruz. Tamam serbest piyasa ekonomisi, isteyen o fiyata alır isteyen almaz ama bu işten birileri haksız kazanç elde ediyorsa, vatandaşın cebinden fazla para çıkıyorsa, bu işte büyük sorun var demektir.
Amerika’dan ilginç örnek
Mantıkla bağdaşmayan fiyatları bir örnekle özetleyeyim… ABD’de ikinci el araç fiyatları salgında toplu ulaşımdan uzak durulması nedeniyle Ağustos’ta rekor kırmış. Yüzde 5.4 ile son 51 yılın en yüksek artışı görülmüş. 2. elde bize göre ortalamanın altındaki bu fiyat artışı, onlarda rekor düzey… Hiç kuşkusuz ABD’deki enflasyon bizim onda birimiz kadar ama bu da ülkemizdeki fiyat artışlarını açıklamıyor. Yaşananları görünce aklıma ünlü iktisatçı Keynes’in beğendiğim sözü geliyor: Piyasalar mantık ile değil hayvani içgüdüler ile hareket eder…
