Otomotiv pazarında beklenen oldu, geçen hafta yazdığım gibi otomobil fiyatlarına artan döviz kuru nedeniyle zam yapıldı. Zam oranları markalara göre değişse de fiyatlar en az yüzde 5 arttı. Otomobil fiyatlarının zamlanacağı gören vatandaşlar otomobile hücum edince, Mart ayında tüm zamanların satış rekoru kırıldı. Merkez Bankası’nın yaptığı faiz artışı sonrası ‘çılgın kampanyaların’ olmayacağı endişesi de satın alım kararını öne çekmiş oldu. Galerilerin de zamlı fiyattan önce epey stok yaptığı belirtiliyor. Çip krizinin büyümesi nedeniyle tedakikte sorun olacağını bilen spot piyasa yine işbaşında anlayacağınız.
Düşük ÖTV’de sınırlı model kaldı
Son zamlarla birlikte düşük vergi diliminde kalan araç sayısı iyice azaldı. Yüzde 45’lik dilimde otomobil zaten yok. Yüzde 50’lik ÖTV’de topu topu 42 model kalmıştı. 35 tanesi de bir üst dilimin sınırında dolaşıyordu. Şimdi birçok yüzde 80’lik vergiye girdi, fiyatları uçtu. Son gelişmeler sonrası otomotiv sektörü matrah limitlerinin yeniden artırılmasını talep ediyor. Otomotiv Distribütörleri Derneği (ODD) bu konuyla ilgili taleplerini Ankara’ya iletmiş. Ancak Gelirler İdaresi’nin de şu an eli kolu bağlı. Yüzde 50’lik ÖTV diliminde matrah üst sınırı ancak 140 bin liraya kadar çıkabiliyor.
Torba kanun maddesi gerekiyor
ODD Genel Koordinatörü Hayri Erce, matrah limitlerini yüzde 100’e kadar artırma yetkisinin Cumhurbaşkanlığı’nda olduğunu ve bunun 140 bin lira ile sınırlı olduğuna dikkat çekiyor. Neden mi? Hatırlanacağı gibi Kasım 2016’da fiyat kriterine göre ÖTV sistemine geçildiğinde 1600 cc’yi geçmeyen araçlarda ÖTV matrahı 40 bin lirayı aşmayanlar için yüzde 45, 40-70 bin lira arasındakiler için yüzde 50 olarak uygulanması kararı alınmıştı. (Bunun fikir babası dönemin Maliye Bakanı, günümüzün eski Merkez Bankası Başkanı Naci Ağbal’dır.) 70 bin liralık limitin iki kat artırılması da 140 bin liralık sınırı işaret ediyor. Erce, Ekonomik Reform Paketi ile birlikte Meclis’ten geçirilecek torba kanun maddesiyle Cumhurbaşkanlığı’na verilen matrah limiti sınırının artırılabileceğini belirtiyor. Kanun çıkarsa Gelirler İdaresi, üst limiti yükseltebilecek.
Rekorları gören Ankara ne yapar?
Burada farklı senaryolar ortaya çıkıyor. Cumhurbaşkanlığı matrah limitini artıracak kanuna sıcak bakar mı? Bu yetkiyi alsa bile hemen matrah limitlerini artırır mı? Yoksa 2022 yılını mı bekler? Otomotiv sektörünün gönlünden geçen Nisan sonuna kadar bu kanun maddesinin çıkması. Sonuçta bu limitlerle ve son zamlarla orta sınıfta tüketicilerin önündeki seçenekler azalmış durumda. Düşük donanımlı modellerde bile fiyatlar 300 bin liraya dayandı. Tüketiciler maalesef otomobil seçerken artık donanıma, güvenliğe değil vergi dilimine dikkat eder hale geldi. Peki matrah limitlerinde bu yıl artış olur mu? Rekor kıran ilk çeyrek verilerine bakınca zor görünüyor. İthalatın artma endişesi de cabası. Ankara sektörü çok yakından takip ediyor. Tabii şunu da göz ardı etmemek lazım. Yükselen faiz ile kur ve çip kriziyle gelen tedarik sorunu riski, pazarı baskılayacaktır. Mart’taki gibi bu kadar yüksek tempo hayal. Kalan 9 ay sektör için daha zor geçecektir. İşte o zaman matrahta güncelleme gündeme alınabilir.
