Küresel otomotiv sektörü çip krizinin gölgesinde ayakta durmaya çalışıyor. Intel ile Bosch’un yeni yarı iletken fabrikalarını beklenenden önce açması, önümüzdeki dönem için umutlandırsa da koronavirüs, işleri karıştırıyor. Dünyanın en büyük yarı iletken tedarikçilerinin yer aldığı Asya’da artan koronavirüs vakalarının krizi tetiklemesinden korkuluyor. Tayvan’da pozitif vakalar nedeniyle fabrikalarda üretime ara verilmesi, zaten kısıtlı olan arzı iyice olumsuz etkiliyor. Yine önemli üreticilerden Malezya’da da COVID-19’un etkisi hissediliyor. Malezya Yarı İletken Üreticileri Birliği, çip üretiminin yüzde 15-40 arasında azalacağı uyarısında bulundu. Dünyanın en büyüklerinden Tayvanlı TSMC, vakalar öncesinde çip probleminin 2022’ye kadar süreceğini öngörmüştü. Şimdi ise işler sarpa sardı, belirsizlik arttı.
Türkiye’de etkileri hissediliyor
Goldman Sachs, çip sorununda en kötü dönemin yaşandığına dikkat çekerken, Alix Partners yılın ikinci yarısının zor geçeceğini belirtiyor. En kötümser senaryo ABD’li danışmanlık şirketi Forrester’dan geldi. Forrester, pandemi sonrası talebin daha da artacağını, problemin 2023 yılına kadar devam edeceğini bildirdi. Çip krizinin etkilerini Türkiye otomotiv sektöründe de fazlasıyla hissediyoruz. Ford Otosan, yaklaşık 1.5 aylık aranın ardından üretime başlarken, bakım tatilini öne çeken Oyak Renault bu hafta 40 günlük ara verecek. Ford Otosan’ın zorunlu üretim arasının etkisi Mayıs ayı otomotiv üretim rakamlarında görüldü. Otomotiv üretimi baz etkisiyle yüzde 31 oranında artsa da 82 bin adetlerde kaldı. Mayıs 2019’da üretimin 136 bin adet düzeyinde olduğunu hatırlatalım. Aynı şekilde Mayıs’ta ihracat da yüzde 17 artışla 52 bin adede ulaştı. Ancak 2019’daki 112 bin adetlik rakamın çok uzağındayız.
Kriz artık yüksek sesle konuşuluyor
Markalar da çip nedeniyle tedarik sorunu yaşadıklarını sesli şekilde dile getirmeye başladılar. Peugeot Türkiye Genel Müdürü İbrahim Anaç, araç sıkıntısı yüzünden paylarında bir gerileme yaşandığını söylüyor. Tüketici talebinin devam ettiği, ürün tedariğinin öne çıktığı bir dönemin yaşandığının altını çiziyor. Jeep Marka Direktörü Özgür Süslü de ilk 5 ayda yarı iletken bulunurluğu sebebiyle tedarik sorunuyla karşılaştıklarını, yeni Compass ile tempoyu artırmak istediklerini belirtiyor. Birçok markada benzer tablo söz konusu. Gecikmeler, istenilen modelin bulunamaması, sarkan lansmanlar… Yılın ikinci yarısının hareketli geçeceğini, işleri bir tek çip krizinin zorlaştıracağını düşünüyorum. Tabii burası Türkiye onu da unutmamak gerekir!
