Otomotiv sanayi sadece pandemi ve çip krizi ile mücadele etmiyor. Son dönemde artan hammadde fiyatları sektörü oldukça zorluyor. Daha önce ortalama 600 dolara alınan 1 ton sacın fiyatı, 1.150-1.200 dolara yükselmiş durumda. Dolar bazında 6 ayda yüzde 33’lük artış yaşandı. Hurda fiyatları da son 1 yılda yüzde 100 zamlandı. TÜİK’in üretici fiyat endeksi verilerine göre, ana metallarde yüzde 120, kauçukta yüzde 43 ve plastikte yüzde 92 artış görüldü. Konteyner bulunurluğu ve fiyat artışları, bir başka sorun… Artan talep ve Asya limanlarında boş konteyner bulunamaması nedeniyle Haziran 2020’den bu yana fiyatlar 3 kat artmış durumda. Gemi nakliye ücretleri, Asya’dan Avrupa’ya 5 kat, Asya’dan Kuzey Amerika’ya iki kat artmış. Çip problemi ile hammadde fiyatlarındaki artış birleşince, akıllara ‘Önümüzdeki günlerde araç fiyatları artacak mı?’ sorusu geliyor? Fiyatlar euro ve matrah nedeniyle zaten uçmuş durumda. Bir de hammadde zamları gelmeye başlarsa, işte o zaman vatandaş için otomobil hayalden öteye geçemez. Peki son gelişmeler ışığında gidişat nasıl?
Sorun geçici ama hasar büyük
Otomotiv Sanayi Derneği (OSD) Başkanı Haydar Yenigün, girdi fiyatlarındaki artışın geçici olduğunu ancak geçene kadar da piyasaya oldukça büyük hasar vereceğini belirtiyor. Sac girdisindeki iki katlık artışın normalde fiyatlara yansıması gerektiğini ancak hiçbir şirketin bunu yapmadığını belirtiyor. Hiçbir müşterinin bu zamları kabul etmeyeceğinin altını çiziyor. Haydar Yenigün, sektördeki bütün oyuncuların fiyat artışlarını sineye çektiklerine dikkat çekiyor.
Ellerini taşın altına soktular
Geçen yıl salgının ilk başladığı dönemi hatırlıyorum; şirketler fabrikalarda önlemler almış, servisten yemekhaneye, hijyenden teknolojik altyapıya kadar masraflar önemli ölçüde artmıştı. O dönemde cüzi zamlar dışında, maliyetlerdeki artışı araçlara yansıtmamaya çalışmışlardı. Döviz kurundaki artış dışında zamlar pek görülmedi. Ancak Yenigün, uyarmayı da ihmal etmiyor: ‘Eğer hammadde fiyatlarındaki yükselişler sürekli hale gelirse, maalesef zamlar kaçınılmaz olur.” Yenigün’e göre, yılın sonunda itibaren hayat yavaş yavaş eskiye doğru dönecek. Umarız bu beklentiler gerçekleşir, tüketiciye bir darbe de kauçuktan, metalden gelmez…
