Otomotiv sektöründe bu yıl herkesin büyük hayalleri, hedefleri vardı. Yılın ilk çeyreğinde markaların öngörüleri ve tempo 1 milyonluk bir pazara işaret ediyordu. Birçok marka tarihi satış seviyelerine ulaşmayı planlıyordu. Ancak kimse çip krizinin dünyayı pandemiden daha fazla etkileyeceğini aklının ötesinden bile geçirmiyordu. Gerçek ise otomotiv için gerçekten acı oldu.
Şöyle bir geriye gidip, açıklamaları ve hayalleri hatırlayalım… 2020’de yaklaşık 44 bin araç satan Peugeot, 2021 yılı için rekor hedefler belirlemişti. Marka 50 bin adedin üzerine çıkmayı istiyordu. Tedarik yüzünden 11 aylık satış 35 bin 910 adette kalırken, 2021’de ancak 40 bin adedi geçebilecek. Son dönemde önemli ivme yakalayan Citroen’de planlar 40 bin adede göre yapılmıştı. Citroen Genel Müdürü Selem Alkım, tedarik gecikmesi sebebiyle çip sürecinden dolayı potansiyellerinin 10 bin adet gerisinde kaldıklarını söylüyor. Citroen 11 ayda 26 bin 411 araç satarken, yılı 30 bin adetlerle bitirecek. Bir başka PSA Grubu markası Opel de iddialıydı. Haziran’da 2021 için 50 bin adet, 2022 için 60 bin adetlik hedef belirledi. Araç bulamadığı için satışlar 11 aylık dönemde 24 bin 467 adette kaldı. Skoda yıla 40 bin adetlik satış hedefiyle start vermişti. Yeni model rüzgarıyla oldukça umutluydu. Ancak çip krizi onların da planlarını bozdu. En son Eylül’de satış hedeflerini 30 bin adede revize ettiklerini açıkladılar. 11 aylık satışı 23 bin 492 adet oldu. 2022’nin ortasında tedarik sorununun çözüleceği umuduyla yeni yılda 40 bin adet hedefi belirlediler.
Yine de rekor kıran var
Toyota, Mart’ta araç bulmaları halinde 60 bin adede ulaşmayı düşünüyordu. Sonraki sohbetlerimizde CEO Ali Haydar Bozkurt, “Araç bulabilseydik rahat 75 bin adet satardık” açıklamasını yapmıştı. 11 aylık dönemde 45 bin 959 araç satışı gerçekleştirdiler. Muhtemelen 2021’i 50 bin adedin üzerinde bir satışla bitirecekler. Çip probleminin en az hasarla atlatan Honda, bu yıl 30 bin adetlik satışla rekor kıracağını açıkladı. 25 bin 724 araç sattı. Aralık’ta 5 bin araç bulmaları zor. 30 bin adet olmasa da 28 bin 600 adetlik tüm zamanların en yüksek rakamını geride bırakacaklar.
Üretim ve ihracat hedefi şaşacak
Gelelim üretim ve ihracat tarafına… Otomotiv Sanayi Derneği (OSD), çip sorunun etkilerinin arttığını görerek, Temmuz’da hedeflerini revize etmek zorunda kaldı. Üretimde 1 milyon 390 bin-1 milyon 480 bin adetlik, ihracatta 1 milyon 20 bin-1 milyon 90 bin adetlik tahmini belirlediler. Ocak-Kasım döneminde traktörle birlikte 1 milyon 195 bin araç üretildi. Beklentilerin gerçekleşmesi için bu ay en az 195 bin aracın bantlardan inmesi gerekiyor. Bu da çip krizinin en ağır şekilde hissedildiği bu ortamda imkansız gibi görünüyor. İhracat da 834 bin adede takılmış durumda, hedefe ulaşmak için 186 bin araç lazım. İhracat planlarının da çipe takıldığı ortada. Maalesef umutlarla başlanan 2021, araç tedarik etme anlamında hüsranla sonuçlanacak. Ekonomik dalgalanmaları saymıyorum, onun travması daha sürecek çünkü…
