Kur korumalı TL mevduat sistemi ile dövizde yaşanan sert düşüş sonrası piyasada öyle bir heyecan yaratıldı ki sanki her şey ucuzladı, dolar Ocak ayı seviyesi olan 7.4 TL’ye geri döndü, satın alma gücü arttı… Felaket tellallığı yapmak istemem ama otomotiv sektöründe de öyle bir rüzgar var. Cardata’nın verilerine göre, 15 marka sıfır otomobil fiyatlarında ortalama yüzde 12-13’lük indirim gerçekleştirmiş. İndirimler zaten olmayan otomobile yapıldı. Tedarik sorunu nedeniyle Aralık ayı beklentilerin oldukça altında geçiyor. Bu arada Ankara’nın markaları yakın takibe alıp fiyatlarla ilgili olarak ‘hassas’ davrandığını, yöneticilere telefonlar geldiğini duyuyorum. Yani birçok markanın fiyat indirimi mecburiyetten biraz da.
Satım alma gücü zorlayacak
Hiç kuşkusuz 2022’de döviz kuru bu düzeyde seyretmeye devam ederse, yeni gelecek modeller daha makul fiyatla tüketicilerle buluşacak. Unutmayalım ki alınabilir B segment otomobillerin fiyatı 350 bin TL’yi, C sınıfında 500 bin TL’yi geçmiş, son indirim sonrası birkaç model yeniden yüzde 50’lik ÖTV dilimine girebilmiş. Vatandaşın satın alma gücü ise ciddi oranda düştü, faizler yükseliyor, tedarik sorunu devam ediyor. 12 liraya dayanan benzin-motorin fiyatlarını saymıyorum. Henüz Türkiye’nin tehlike boyutlarının farkına varmadığı Omicron varyantı ise ayrı bir soru işareti…
Üretim maliyetleri artıyor
2022 yılında otomotiv sektörünü zorlayacak dolasıyısıyla tüketicileri etkileyecek farklı faktörler de var. Nedir bunlar? Toyota Türkiye Pazarlama ve Satış CEO’su Ali Haydar Bozkurt, 2022’nin belirsizliklerle dolu olduğunun altını çiziyor. Bozkurt’a göre en büyük sorun araçların üretim maliyetlerinin artıyor olması. Çip, hammadde sıkıntısı, Asya’da pandemi nedeniyle üretim duruşları ve en önemlisi lojistik fiyatları ve paran olsa da bulunamayan konteyner 2022’de otomotiv sektörünü etkileyecek riskler olarak sıralanıyor. Ali Haydar Bozkurt, “Maliyetler artıyor, kur bir tarafa araçlar döviz bazında pahalanacak. Biz de şu an onun kavgasını yapıyoruz” diyor. Geçtiğimiz günlerde sohbet ettiğim Doğuş Otomotiv İcra Kurulu Başkanı Ali Bilaloğlu da magnezyumda yaşanan tedarik sıkıntısına dikkat çekerek, “Kimse alüminyum sıkıntısını konuşmuyor. Çip nedeniyle üretim o kadar daraldı ki henüz tam hissedilmiyor. Ama çip krizi bitecek alüminyum başlayacak” uyarısında bulunmuştu.
İlk çeyrek belirleyici olacak
Görünen o ki otomotiv sektörü 2022’de yine zorlu bir dönemden geçecek. Pazar, üretim, ihracat ne olur? Çok bilinmeyenli bir denklem, herkes ilk çeyreğin belirleyici olacağını söylüyor. Her şeye rağmen, paranız da olsa istediğiniz otomobil için bekleyeceğiniz bir yıl olacak. Intel CEO’su Pat Gelsinger’in geçen hafta Nikkei Asia’ya çip sıkıntısının 2023’e kadar hafiflemesini beklemediğini açıklaması, işin boyutunu gösteriyor. Bu kez bardağın boş tarafını gösterdik ama umutlarımızı kaybetmedik. Aristotoles’in dediği gibi ‘Umut, uyanık insanların rüyasıdır’…
Herkese sağlıklı, umutlu ve mutlu bir yeni yıl diliyorum…
