Önümüzdeki yılın ilk çeyreğinde yollara çıkacak Togg’un fiyatıyla ilgili sürekli spekülasyonlar yapılırken, elektrikli araçların ÖTV’siyle ilgili sürpriz gelişme yaşandı. Meclis’e gelen kanun teklifiyle motor gücü 160 kW’ı, vergisiz fiyatı 700 bin TL’yi geçmeyen elektriklilerden alınacak ÖTV oranı yüzde 10 olarak belirlendi. Elektrikli otoda yeni matrahlı vergi sistemine göre, Togg’un 300 km menzilli versiyonunun fiyatı 900 bin lira bandında olabilecek. AK Parti Grup Başkanvekili Mustafa Elitaş’ın elektrikli otomobillerin ÖTV’sinde en son 2021’de yapılan değişikliğin Togg’un da vergi oranını yükselttiğini belirterek, “Türkiye’de üretilmekte olan aracın ÖTV’sini düşürüp uygun bir fiyat haline getirmeye çalışıyoruz” açıklaması, Togg’a özel vergi desteği getirildiği gösteriyor. Yeni düzenleme ile satış fiyatı 1.3 milyon liranın altında kalan elektrikli araçların ÖTV’si yüzde 60’tan yüzde 10’a inecek. Ancak bu destekten şu an satışta olan sınırlı sayıda model yararlanabilecek, bir elin parmaklarını geçmeyecek. Porsche, BMW, Mercedes-Benz, Volvo, Jaguar, Subaru’nun modelleri yüzde 10’dan faydalanamıyor. Yılın ikinci yarısında gelecek, makyajlı MG ZS EV, Peugeot e-2008, Opel Mokka-e, Corsa-e, Citroen e-C4’ün yüzde 10’luk ÖTV’ye girip girmeyeceği bir anlamda o dönemki kurların seviyesine bağlı olacak.
Dolaylı ÖTV desteği zaten vardı
Her ne kadar bazı çevreler, ‘2023’ün ilk çeyreğinde çıkacak aracın fiyatı şimdiden nasıl belli olur. Elektrikli araçların hammadde fiyatları başta lityum olmak üzere sürekli artıyor’ dese de elektrikli otoda 160 kW ve 700 bin liralık sınır, hiç şüphesiz Togg’a danışılarak alınmıştır. Yani önümüzdeki yıl sınırlı sayıda yaklaşık 3 bin adet üretilmesi beklenen Togg’un fiyatının 1 milyon liranın altında kalması sağlanarak, talep ve ilgi artırılmış olacak. Hatırlanacağı gibi Togg’a dolaylı yoldan bir ÖTV desteği daha verilmişti. Ar-Ge çalışmaları Türkiye’de yapılan ve üretilen elektrikli motorlu otomobillerin ÖTV’sinin 31 Aralık 2035 tarihine kadar şirketlere destek olarak sağlanması kararı alınmıştı. Buna göre, elektrikli satışından elde edilen ÖTV tutarı, Togg’a üçer aylık dönemler halinde nakit olarak verilecek veya vergi borçlarına sayılarak mahsup edilecek. Son düzenleme, elektriklide zaten Togg’dan alınan ÖTV şirkete verileceği için devletin bir vergi kaybı olmadığını gösteriyor.
Destek vermiyoruz üzerine vergi alıyoruz
İşin ilginci elektrikli araçlara destek vermeyen ve üstüne bir de vergi alan Türkiye’de yeni ÖTV sisteminin çok önemliymiş gibi algı yaratması. Avrupa’da ülkeler elektrikli araç satın alanlara 9 bin euroya varan destek verirken, biz Taycan vergisi getiriyoruz. Çok eski değil hafızamızı tazeleyelim; Şubat 2021’de elektrikli otonun vergisi yüzde 3, 7 ve 15 arasında değişiyordu. Belçika, Bulgaristan, Letonya, Litvanya ve Danimarka ile birlikte elektrikli araçları özendirecek teşvik mekanizmamız yok. AB ülkelerinin özellikle pandemi döneminde çevre bilincini daha fazla oluşturmak adına artırdığı teşvikler, elektriklilerin hızla yaygınlaşmasını sağladı. AB’de yüzde 100 elektriklilerin payı yüzde 10 seviyesine geldi. Hızla da artmaya devam ediyor. Otomobildeki vergilerden, ek yüklerden o kadar bunalmışız ki elektriklide 3-4 modeli etkileyecek vergi indirimine sevinmek durumunda kalıyoruz. Düzenleme adrese teslim olsa da yerli sanayiyi desteklediği için umut verici. Ama keşke Avrupa’daki gibi elektrikli almak isteyenlere maddi-manevi kolaylık sağlansa, pazar hızla büyüse ve yeni yatırımlar gelse…
