Otomotiv sektöründe mevsimsel olarak en hareketli günlere girdik. Yılın son üç ayı satışların yaklaşık yüzde 40’ının gerçekleştiği dönemdir. Son 10 yıllık ortalamaya baktığımızda Ekim-Aralık döneminde 198 bin araç satıldığı görülüyor. Yılın ilk 9 ayında 520 bin araç satılırken, eğer araç tedariğinde çok büyük sıkıntı yaşanmaz ise pazarın yaklaşık 720 bin adetlerde kapanabileceğini düşünebiliriz. Her ne kadar iyimser bazı tahminler 750 bin adetleri dile getirse de kanımca böyle bir pazarın çıkması zor görünüyor. Krediye ulaşımın zorlaşması, ret oranlarının artması ve yüksek fiyatlar bir tarafa piyasada dönen spekülatif haberler, satışları olumsuz etkiliyor.
Rakamlar yalan söylemez
CHP Lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nun otomobilde ÖTV vaadi tam unutulmaya başlamışken bu kez sosyal medyada dolaşan ‘İlk kez otomobil alacaklara 5 yıl satmamak şartıyla ÖTV’siz araç fırsatı’ dedikodusu, piyasada bir beklenti yarattı. Son 1 haftada telefonuma eş dost, tanıdıklardan mesaj yağdı ‘Aracımı yenileyecektim bekleyelim mi?’ diye. Peki böyle bir ihtimal var mı? Tarihi bir seçim dönemine girerken, ‘Neden olmasın, seçim yatırımı’ diyenler vardır. Sadece rakamları ortaya koyacağım, kararı siz verin.
Böyle bir gelirden vazgeçilir mi?
Devletin taşıt aracı satışlarından ÖTV geliri 2021’de yüzde 42 artışla 66.3 milyar lira olmuş. 2022’de yüzde 6.7 daralan pazarda ilk 8 ayda toplanan vergi yüzde 112 artarak 86.8 milyar liraya çıkmış. Son düzlükte pazarın daha hareketli geçeceğini hesaba katarsak, aylık ortalama 14-15 milyar lira ÖTV geliriyle 130 milyar liranın üzerine çıkılması sürpriz olmayacak. 2022 yılı Merkezi Bütçe Yönetim Bütçesi’ne göre, hedeflerin çok çok üzerine çıkılacağı garantilenmiş durumda. Motorlu taşıtlardan bu yıl 72.4 milyar lira, 2023’te 86 milyar lira ÖTV beklendiğini ekleyeyim. Bir başka nokta ilk kez alacaklar tanımı, Türkiye gibi uyanıklar dünyasında çok geniş. Anne, baba, abi, kardeş, yenge, görümce, bacanak, kuzen herkes bir anda potansiyel otomobil alıcısı haline gelir. Dile kolay 500 bin liralık bir aracın fiyatı 278 bin liraya inecek. Müthiş bir borsanın oluşacağı kesin… Daha önce otomobil alacakların uğrayacağı haksızlığı hatırlatmama gerek yok herhalde.
Vergi konuşmak tehlikelidir!
Otomotiv sektörü her zaman üvey evlat olarak görülmüştür. Seçim öncesinde bile vatandaşa böyle bir desteğin verilmesi toplanan ÖTV gelirini görünce çok mantıklı görünmüyor. Ama dedikodusu, vitesin düşmesine neden olacaktır. Vatandaş ister istemez psikolojik olarak beklemeye geçecektir. Her zaman söylediğim gibi vergi konularını konuşmak çok tehlikelidir. Beklenti yaratır, zarar verir. Bir de bu tip söylentileri, popüler olma uğruna sosyal medyada yaymaya çalışanlar çok olunca, iş bir anda çığrından çıkar. Önümüzdeki seçim döneminde birçok popülist karar alınacaktır, herkesin beklentisi de bu yönde. Görünen o ki yılın son üç ayı araç bulmaktan çok bu dedikodular ve beklentilerle geçecek.
