Türkiye depremin yaralarını sarmaya çalışırken, otomotiv sektörü oldukça hareketli günlerden geçiyor. Pazar Ocak’tan sonra Şubat’ta da tüm zamanların en yüksek seviyesini gördü. Deprem sonrası mobilite ihtiyacının daha da artacağını dikkat alırsak, yıl sonuna kadar yüksek tempo devam edecek gibi görünüyor. İkinci elde de durum aynı. Özellikle deprem bölgesinden göç etmek isteyenler, otomobil satın almak istiyor. İkinci el online platformlarda ilan sayısı yüzde 8 artarken, fiyatlar da yüzde 12 yükselmiş. Hatta fırsatçıların yüzde 35-40’a varan oranda zam yaptığı bilgisi geliyor.
Tofaş için büyük fırsat
Hiç kuşkusuz uzun süredir beklenen Tofaş’taki gelişmeler kamuoyuyla paylaşıldı. Koç Holding ile Stellantis arasındaki pazarlıklar Tofaş ve Türkiye otomotiv sektörünün lehine sonuçlandı. Tofaş’ın Stellantis Otomotiv Pazarlama’nın markaları Peugeot, Citroen, Opel ve DS’in satış ve satış sonrası haklarını 400 milyon euroya satın alması büyük yankı uyandırdı. Bunun yanı sıra Bursa fabrikasının geleceği için önemli olan iki önemli gelişme duyuruldu. Egea-Tipo üretimi 2025’e kadar uzatıldı. Tofaş’ın 2025 yılı başından itibaren 5 marka için ‘K0’ kodlu orta boy hafif ticari araç ve onun Combi versiyonlarını üretmesine karar verildi. Fiat, Peugeot, Citroen, Opel/Vauxhall markaları için bantlardan inecek hafif ticari aracın hiç kuşkusuz AB’deki emisyon kriterleri doğrultusunda hibrit ve elektrikli versiyonlarının olacaktır. Sadece Fiat için üretilen Fiorino’nun üretimi de fizıbıl olmadığı için 2024 sonunda bitecek. Yeni model 450 bin adetlik kapasiteyi doldurmaya yönelik olacaktır. 2022’de Tofaş’ın üretiminin 263 bin adet olduğunu ekleyelim. Koç Holding CEO’su Levent Çakıroğlu’nun dediği gibi Stellantis anlaşması Tofaş’ı önemli bir noktaya taşıyacaktır.
Stellantis çalışanları ne olacak?
Tofaş, Stellantis markalarıyla birlikte Türkiye otomotiv pazarının üçte birini kontrol edecek. 10 markanın Tofaş çatısı altında faaliyet gösterecek olması Koç Holding’in sektörde daha da güçlü oyuncu olmasını sağlayacak. Herkesin merak konusu ise Tofaş bünyesine geçecek Stellantis çalışanlarının geleceği. Tofaş’ta yeni bir organizasyon yapılanmasının olacağı aşikar. Rekabet Kurumu’nun kararından sonra taşlar hızla yerine oturacaktır.
Togg’a dolaylı destek
Bir başka önemli haber de Togg’a avantaj sağlayan ek gümrük vergisi ve matrah limitlerindeki artış oldu. Çin malı elektriklilerde ek gümrük vergisinin yüzde 40’a çıkarılması, sayıları hızla artan markalar için sürpriz oldu. Dünyanın en büyüklerinden BYD’nin ALJ Türkiye ile distribütörlük için niyet mektubu imzalamasından sonra ek verginin açıklanması, grubu şok etmiştir. Ancak son düzenleme belki de yatırım için fırsat yaratacaktır. AB’nin kendi markalarına korumak adına da ek vergi getirmeyi tartışması Çinliler için büyük tehdit. BYD başta olmak üzere birçok Çinli marka bu yüzden Avrupa’da üretim yapmanın planlarını yapıyor, fırsat kovalıyor. ALJ Türkiye CEO’su Ali Haydar Bozkurt’un ODMD Başkanı şapkasıyla Aralık’ta yaptığı, “Son dönemde Çinli elektrikli araç üreticilerinin Avrupa pazarına giriş yapmakla ilgili önlerindeki en büyük zorlukların başında gümrük tarifeleri ve lojistik yönden uzaklık konuları gelmekte. Aslında Türkiye, Çinli otomobil üreticileri için en uygun üretim üssü olarak öne çıkabilecek fırsatları da barındırıyor” açıklamasıyla yeni yatırım fırsatlarına dikkat çekmişti.
Türkiye, AB için köprü olur
Türkiye, köprü görevi görüp Çinliler’in Avrupa’ya vergisiz açılmasını sağlayabilir, ihracat üssü olabilir. Ek gümrük vergisinin gelmesi rekabeti bozsa da ülkemiz üzerinden AB’ye ulaşabilirler. Ek vergiye rağmen Togg’la birlikte Türkiye’de elektrikli pazarının hızla büyüyeceğini de unutmamak gerekiyor. Çinli markalar, elektriklide hammaddeye daha rahat ulaşım gücüyle kâr marjlarından feragat edip, Türkiye pazarında yine iddialı olabilirler.
Matrah düzenlemesi de elektrikli araçların yüzde 10 ÖTV girmesini sağlıyor. Bu da yüzde 20’ye varan indirim demek. Şimdi gözler deprem nedeniyle ertelenen Togg’un ön siparişlerine çevrildi. Togg’un planlandığı gibi Mart ayı sonunda yollara çıkıp çıkmayacağını göreceğiz…
