Otomotiv pazarında vites beklendiği gibi Eylül’de düşmeye başladı. Mayıs ile Temmuz döneminde 110 bin adetlerin üzerinde seyreden binek otomobil ve hafif ticari araç satışları, fabrikaların tatile girmesinin de etkisiyle Ağustos’ta 90 bin adedin altına indi. Eylül’de ise 90-95 bin adetler konuşuluyor. Her ne kadar Eylül’de tüm zamanların rekoru kırılabilecek olsa da talebin azaldığı görülüyor. ‘Al-satçı’ların piyasadan çekilmesi, krediye ulaşımın iyice zorlaşması ve C segment bir otomobilin ortalama fiyatının 1.5 milyon liraya çıkması, tempoyu azalttı. Araç bulunurluğunun da artmasıyla otomotiv sektöründe fabrika ayarlarına dönüş tahminlerden önce başladı. Son 2 yıldır yok satan ve 6 ay sonrasına sıra yazan markalar, uzun bir aradan sonra yeniden kampanyalara sarıldı. Yeni ekonomi politikalarıyla 2024 yılının zor geçmesini bekleyen sektör, böylece şimdiden eski normale döndü.
Tok satıcı dönemi bitti
Birçok marka 125 bin liraya varan indirim, 200 bin TL’ye 0 faiz, 100 bin lira takas indirimi, ek 2 yıl garanti, ‘şimdi al 6 ay sora öde’ gibi fırsatlar sağlıyor. Eli güçlenen müşteriler, yetkili satıcılarda yeniden pazarlık yapmaya başlarken, aksesuar, satış danışmanlarının açıktan talep ettiği hava parası gibi suiistimaller bitti. Bir anlamda ‘tok satıcı’ dönemi sona erdi. Piyasada mevsimsel olarak en hareketli geçmesi beklenen yılın son 3 ayında şirketlerin fırsat kampanyalarını hızlandırması bekleniyor.
ODMD’nin 2024 anketinden ne çıktı?
Peki pazar nereye doğru gidiyor? Vites düşse bile satışların 1 milyon adedin üzerine çıkması garanti. Hyundai Assan Genel Müdürü Murat Berkel, 2023 pazarının 1 milyon 50-1.1 milyon adet düzeyinde gerçekleşmesini beklediklerini belirtiyor. 2024 yılı için ODMD üyelerinin verdiği tahminlerden ortalama 875 bin adetlik rakamın çıktığını söylüyor. Ancak Berkel, kendi öngörülerinin 750 bin adet olduğunu ekliyor. Görünen o ki ODMD üyeleri zor geçmesi beklenen 2024’te çok sert bir düşüş beklemiyor. Markaların tahmini yüzde 25’lik bir düşüş.
Kredi ve kurlar belirleyici olacak
ODMD Başkanı Ali Haydar Bozkurt ise kredilerde sorununu devam etmesi ve cari açığı kısacak ekonomi politikalarıyla, satışların yüzde 30-40 azalabileceğini düşünüyor. Özellikle Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in önümüzdeki dönemde taşıt kredilerinde sıkılaştırmaya gideceklerini açıklaması, sektörü ürkütüyor. Filoların krediye ulaşamaması halinde yeni yatırımların, istihdamın tehlikeye gireceğini savunuyorlar. 2023 gibi 2024 yılının da farklı ve sıradışı bir yıl olması muhtemel. Ancak eski normale geri dönüleceği için müşteri 3 yıl aradan sonra yeniden kral olacak.
