Yılın bitmesine yaklaşık 2.5 ay var ama şirketler 2022 yılı planlamalarına başladı. Salgının ve çip krizinin gölgesinde hedefler, tahminler, yeni stratejiler belirleniyor. Yarı iletken üreticilerinin problemin 2022 yılında da süreceğini açıklamalarına rağmen Türkiye otomotiv sektörüyle ilgili umut veren iyimser tahminler geliyor. Geçen hafta katıldığım üç toplantıdan edindiğim izlenimler bu yönde. Otomotiv Distribütörleri Derneği (ODD), seneye çip sorununun hafifleyeceğini, kamyonla birlikte toplam pazarın 850 bin-900 bin adet aralığında gerçekleşmesini bekliyor. Binek oto ve hafif ticari satışlarının yaklaşık 850 bin adede ulaşacağı tahmin ediliyor.
Son çeyrekte araç bulunur mu?
Tüketiciler araç bulamıyor ama ODD, 2021 yılı öngörüsünü koruyor. Kamyon dahil toplam pazarın 825-875 bin adet düzeyinde olmasını öngörüyor. Kamyon satışlarının 30-35 bin adet olacağını varsayarken, 790-840 bin binek oto ve hafif ticari araç satılacağını hesaplıyor. ODD Genel Koordinatörü Hayri Erce, son çeyrekte temponun bir miktar yükseleceğini dikkate alarak, farklı senaryolar hazırlamış. Buna göre, son çeyrekte 700 bin adetlik tempo olursa, satışlar 812 bin 500 adet düzeyinde seyredecek. 750 binlik tempoda 825 bin adet, 800 binde ise pazar 837 bin 500 adet çıkacak. Pazarın temposunun ilk çeyrekte 1 milyon 50 bin adet, ikinci çeyrekte 800 bin adet ve üçüncü çeyrekte 700 bin adet olduğunu ekleyelim. Erce’ye göre, tedarik sıkıntısı yaşanmasaydı satışlar 900 bin adede doğru gidebilirdi. Önümüzdeki yıla ilişkin iyimser bir başka tahmin Honda Türkiye Genel Müdür Yardımcısı Bülent Kılıçer’den geldi. 2022’de erken seçim olabileceği senaryosuyla binek otomobil satışlarının 700 bin adet ve üzerine çıkabileceğini kaydediyor. Çip krizi olmasaydı 2021’e dair beklentisi de yüksek. Otomobil satışlarının 700-750 bin adet, toplam pazarın 1 milyonu zorlayabileceğini düşünüyor.
Ürkütücü çip tahminleri
Üretim tarafına bakarsak… Otomotiv Sanayi Derneği (OSD) Başkanı Haydar Yenigün’ün paylaştığı rapora göre, global tahminler birçok sıkıntıya rağmen büyümeye işaret ediyor. Küresel hafif araç üretimi 2021’de yüzde 3.7 artışla 80.7 milyona, 2022’de 85.3 milyona ve 2023’te 93.7 milyona çıkacak. Bir başka deyişle tam toparlanma 2023 yılını bulacak. Üretim 2017’de elde edilen 95 milyon adetlik seviyeye yaklaşmış olacak. Analizler, çip krizinin gölgesinde yapıldığını belirtelim Hatta faturanın kabaracağı kaydediliyor. AutoForecast Solutions, mikroçip darboğazı nedeniyle dünyada 10.3 milyon araç kaybı yaşanacağını öngörmüş. AlixPartners’ın 7.1 milyon adetlik öngörüsünden çok daha ürkütücü. AutoForecast Solutions, Ekim ayına kadar 9.1 milyon aracın üretilemediğini belirtiyor. Bu da küresel üretimin yüzde 10’u demek.
OSD Başkanı, henüz 2022 yılı öngörülerini paylaşmadı ancak dünyadaki büyümeden Türkiye de nasibini alacaktır hiç kuşkusuz. Pandemi, çip, hammadde, navlun gibi birçok olumsuz faktörün olduğu bir dönemde 2021 yılıyla ilgili üretim ve ihracat beklentilerini koruması da sevindirici. Son iki yılda başına gelmeyen kalmayan otomotiv sektörünün 2022 için umutlu olması, bizleri de umutlandırıyor.
