Türkiye otomotiv sanayiine yön veren 14 büyük üyesiyle sektörün çatı kuruluşu olan Otomotiv Sanayii Derneği (OSD), 2020 yılı Ocak-Mayıs dönemine ait üretim ve ihracat adetleri ile pazar verilerini açıkladı. Nisan’da, Covid-19 salgınının etkilerinin yoğun hissedilmesinin ardından, otomotiv şirketlerinin tamamı Mayıs ayında üretime tekrar geri döndü. Bu kapsamda, Mayıs ayında toplam otomotiv üretimindeki küçülmenin şiddeti azaldı. Otomotiv üretimi geçen yılın aynı dönemine oranla yüzde 54 düşüşle 63 bin 145 adede geriledi. Mayıs 2019’da 136 bin 513 araç üretilmişti. Mayıs’ta otomobil üretimi yüzde 55 oranında azalarak 43 bin 264 adet olarak gerçekleşti. Salgının etkilerinin yoğun şekilde hissedildiği Nisan’da toplam üretim yüzde 91 azalışla 11 bin 164 adede kadar gerilemişti. Nisan 2019’da bu rakam 127 bin 913 adetti. Bu yılın Nisan ve Mayıs döneminde pandemi nedeniyle üretimde yaklaşık 190 bin araçlık kayıp ortaya çıktı.
Yılın ilk 5 aylık dönemine bakıldığında, toplam üretim bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 34 azalarak 415 bin 454 adet, otomobil üretimi de yüzde 31 düşüşle 288 bin 133 adet oldu. Traktör üretimiyle birlikte toplam üretim ise 425 bin 804 adet seviyesinde çıktı. Salgın etkisiyle normalleşme sürecine devam eden otomotiv sanayiinde Ocak-Mayıs dönemi kapasite kullanım oranı yüzde 50 seviyesinde gerçekleşti. Araç grubu bazında kapasite kullanım oranları hafif araçlarda (otomobil + hafif ticari araç) yüzde 51, ağır ticari araçlarda yüzde 32, traktörde yüzde 33 oldu. Mayıs ayında yük ve yolcu taşıyan ticari araç üretimi 19 bin 881 adet, traktör üretimi ise bin 900 adet oldu. 2020 yılı Ocak-Mayıs döneminde, ticari araç üretimi bir önceki yıla kıyasla yüzde 39 daralırken, ağır ticari araç grubunda bu daralma yüzde 23, hafif ticari araç grubunda yüzde 40 oranında kaydedildi. Bu dönemde, toplam ticari araç pazarı yüzde 16, hafif ticari araç pazarı yüzde 14 ve ağır ticari araç pazarı yüzde 34 arttı. Baz etkisi dikkate alındığında yılın ilk 5 aylık döneminde ticari araç pazarı 2017 yılının yüzde 52 gerisinde kaldı.
5 aylık ihracat yüzde 38 azaldı
Ocak-Mayıs döneminde toplam ihracat, bir önceki yılın aynı dönemine göre adet bazında yüzde 38 azalarak, 331 bin 391’e indi. Otomobil ihracatı yüzde 35 oranında azalarak 232 bin 781 adet olurken, ticari araç ihracatı yüzde 46 geriledi. Türkiye’nin en fazla ihracat gerçekleştirdiği Avrupa’da ticaretin durma noktasına geldiği Nisan 2020’de 9 bin 327 adet olan otomotiv ihracatı, Mayıs ayında 44 bin 428 adet olarak gerçekleşti. Yüzde 60’lık küçülme görüldü. Nisan ve Mayıs döneminde ihracatta 162 bin adetlik kayıp oluştu. Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre, toplam otomotiv sanayi ihracatı, 5 aylık dönemde döneminde yüzde 14’lük pay ile ihracat sıralamasında ilk sıradaki yerini korudu. Ocak-Mayıs döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre, toplam otomotiv ihracatı dolar bazında yüzde 33, euro bazında yüzde 31 oranında azaldı. Bu dönemde, toplam otomotiv ihracatı 8.9 milyar dolar olarak gerçekleşirken, otomobil ihracatı yüzde 29 azalarak 3.5 milyar dolara geriledi. Euro bazında otomobil ihracatı yüzde 27 düşüşle 3.2 milyar euroya indi.
