Sabancı Holding, otomotiv sektöründeki ilk şirketi TEMSA’yı İsviçre merkezli True Value Capital Partners’a satmasının yankıları sürerken, sizlere şirketin kuruluşunda büyük pay sahibi olan merhum Özdemir Sabancı ve grubun otomotiv macerasını hatırlatmak istedik… Türkiye’de üretilen her 3 otobüsten 1’ini üreten 66 ülkeye bugüne kadar 15 bin otobüs ihraç eden TEMSA, Özdemir Sabancı’nın otomotivdeki ilk göz ağrısıydı.
Sabancı Holding’in otomotiv macerası 1984’te Temsa ile başladı. 1968’de kurulan ve çelik üreten TEMSA, Japon Mitsubishi Motors ile imzalanan distribütörlük anlaşması ile otomotiv şirketine dönüştü. Özdemir Sabancı’nın vizyonu, TEMSA’yı sadece distribütör değil aynı zamanda üretim yapan bir şirket haline dönüştürdü. TEMSA, 1987’de otobüs, midibüs ve kamyonet üretmeye başladı.
Toyota’yı ikna etti
Bununla yetinmeyen Özdemir Sabancı, Japon otomotiv devi Toyota’yı Türkiye’de yatırıma ikna etti. Yüzde 50 ortaklıkla Sakarya’da kurulan Toyotasa fabrikasında üretim 1994’te başladı. Ancak Özdemir Sabancı’nın erken ölümü otomotiv şirketlerinin öksüz kalmasına neden oldu. Yaşanan ekonomik krizlerin de eklenmesiyle birlikte Sabancı Holding, otomotivden çekilmenin ilk adımlarını attı. 2000’de Toyotasa şirketi üretim ve pazarlama olmak üzere ikiye bölündü. Pazarlama şirketinde Sabancı Holding, üretim şirketinde ise Toyota çoğunluk hissesine sahip oldu.
Ancak Japonlar sadece Türkiye pazarı için değil, global pazarlara hitap eden bir üretim merkezi olmayı hedefliyordu. Sabancı’nın başka planları vardı. Bu yüzden ortaklık daha fazla yürümedi. 2001’de Sabancı Holding üretim şirketindeki son yüzde 25’lik payını Japonlar’a devretti.
Mitsubishi ile devam eder mi?
Sabancı Holding’in Japon Toyota ile perakende ve satış şirketindeki ortaklığı yaklaşık 8 yıl daha sürdü. Sabancı, 2009’da hisselerini ALJ Grup’a 85 milyon dolara devretti. Böylece Toyota ile 1990’da başlayan ortaklık sona erdi. Otomotivde Japon Toyota ortaklığını bitiren Sabancı’nın üretim tarafında elinde sadece TEMSA Global kalmıştı. TEMSA hisselerinin İsviçre merkezli True Value Capital Partners’e devredilmesiyle Özdemir Sabancı ile başlayan otomotiv macerasının sonuna gelindi gibi görünüyor. Sabancı Holding’in Mitsubishi, Volvo Truck, Komatsu gibi markaların distribütörlüğü devam ediyor. Sabancı’nın bir türlü istediği performansı yakalayamayan Mitsubishi’nin distribütörlüğüne devam edip etmeyeceği otomotiv sektöründe merak konusu.
