Geçen hafta bir klasik yaşandı ve gece yarısı elektrikli otomobillerin vergisi 3-4 kat oranında artırıldı. ÖTV artışlarına alışığız ama elektriklide yapılan bu düzenleme sürpriz oldu. Öyle ya yerli hem de yüzde 100 elektrikli markamız TOGG piyasaya sunulmadan desteklerin artmasını beklerken, verginin yükseltilmesi şaşkınlık yarattı. Avrupa’da ülkeler elektriklilerin yaygınlaşması için vergi almayıp üstüne bir de destek sağlarken, Türkiye’deki tüketiciler bir anlamda cezalandırıldı. Geçen yıl 844 aracın satıldığı, yüzde 0.1’lik bir pazardan bahsediyoruz. Hadi bu yıl yeni modellerle yaklaşık 1.500-2 bin elektrikli satılacaktı. ‘Satılırdı’ diyorum çünkü son gelişmeden sonra birçok markanın elektrikli stratejisini yeni gözden geçireceğini, bazı modellerin gelişini erteleyebileceğini düşünüyorum. Özetle buradan gelecek ÖTV, devede kulak kalıyor. 2020’de devletin motorlu taşıtlardan elde ettiği ÖTV gelirinin yüzde 237 artışla 46.4 milyar liraya çıktığını, toplam verginin yüzde 5.5’inin otomotivden sağlandığını düşünürsek. Vergi artışının arkasında lüks markaların elektrikli satışlarının olduğu görülüyor. Özellikle de Porsche Taycan’ın Türkiye’nin en çok satan modeli olması, Ankara’nın dikkatinden kaçmamış! Bu arada TOGG piyasaya gireceği zaman elektriklide yerliye destek gelir mi, o da şaşırtıcı olmaz…
Lüks satışları gözden kaçmamış
İşin en önemli boyutu ise elektrikli, bağlantılı ve otonom gibi ‘yıkıcı teknolojiler’ karşısında ayakta kalmak için çalışan Türkiye otomotiv sektörünün, ÖTV artışından zarar görecek olması. Otomotiv Sanayi Derneği (OSD) ile Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği (TAYSAD), elektrikli otomobil konusunda rakipler karşısında geç kalmamak adına uğraşıyor. Dünyada hemen hemen tüm markalar elektrikli otomobile milyarlarca euro yatırım yapıp yeni modeller sunarken, Türkiye’nin bu alanda geri kaldığı kesin. Her şey planlandığı gibi giderse TOGG, piyasaya 2022 sonunda çıkacak. Ford Otosan’ın Gölcük’te üretimine başlayacağı e-Transit de önümüzdeki yıl ilkbaharda satışta olacak. Ancak ülkemizde ‘günü kurtaralım’ mantığı ile olaylara uzun vadeli bakılmadığı için yeni yatırımlar hayalden öte gidemiyor.
Hiçbir şirket elektrikli otomobile yüzde 60’a varan oranda verginin uygulandığı Türkiye’ye yatırımı düşünmez. Önümüzdeki dönemde sıfırdan konvansiyonel motorlu araç fabrikası yatırımının olmayacağını da varsayarsak, Türkiye’nin şansı iyice azalıyor. Otomotiv sektörünün en büyük yatırımını açıklayan Ford Otosan’ın kuracağı 130 bin adetlik üretim kapasitesine sahip batarya tesisinin, ‘yıkıcı teknolojiler’ karşısında yapılan önemli bir hamle olduğunu unutmayalım. Uzun vadeli stratejiler yapan şirket, vergi artışını öngörmemiştir herhalde.
Bakan ile hemen buluşmak lazım
İşin ilginci geçtiğimiz günlerde online toplantıda konuştuğumuz OSD Başkanı Haydar Yenigün, Ankara ile ilişkilerinin geçmiş dönemlerden daha iyi olduğunun altını çizmiş, “Sağ olsun sayın bakanlarımız direkt olarak telefon açıp fikir soruyorlar, görüş alıyorlar” sözleriyle ilişkiler açısından oldukça umutlu bir tablo çizmişti. Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan ile görüşmek için randevu tarihi bekliyorlardı. Görünen o ki elektrikli otodaki ÖTV artışından önce her zaman olduğu otomotiv sektörünün fikrini almamışlar.
