Avrupa otomobil pazarı 2025: Elektrikli satışlarında büyük patlama. Avrupa Birliği’nde (AB) otomobil pazarı, elektrikli araçların rüzgarıyla Kasım’da % 2.1 artışla 887 bin adede ulaştı. Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği’nin (ACEA) verilerine göre, elektrikli araç satışları % 44.1 gibi güçlü bir artış sergiledi ve pazar payı % 21.3’e çıktı. Plug-in hibrit araçlar ile hibritler çift haneli büyürken, benzinli ile dizellerdeki % 20’nin üzerindeki daralma dikkati çekti. 2025’in 11 aylık döneminde ise sınırlı da olsa büyüme kaydetti. AB genelinde otomobil satışları geçen yıla kıyasla % 1.4 artarak 9 milyon 860 bin adet olarak gerçekleşti. Toplam satış hacmi hâlâ pandemi öncesi seviyelerin altında kalmaya devam etti. İlk 11 ayda tam elektrikli otomobillerin pazar payı % 16.9’a yükselerek yıl başındaki beklentilerle uyumlu bir seviyeye ulaştı. Hibrit araçlar % 34.6 payla AB pazarında tüketicilerin en çok tercih ettiği motor tipi olmayı sürdürdü. Benzinli araçlar % 27 ve dizeller % 9 pay aldı.
Beş otomobilden biri elektrikli oldu
Elektrikli araç tarafında, yılın ilk 11 ayında AB genelinde 1 milyon 662 binin üzerinde tam elektrikli otomobil trafiğe çıktı. Toplam elektrikli satışlarının % 62’sini oluşturan dört büyük pazarda artış dikkat çekti. Almanya % 41.3 ile en güçlü büyümeyi kaydederken, Belçika % 10.2, Hollanda % 8.8 ve Fransa % 9.1 oranında artış gösterdi.
Markalar arasında yoğun rekabet
Yeni otomobil satışlarında markalar arasında yoğun rekabet görüldü. Renault Grubu ilk 11 ayda % 6.5, BMW Grubu % 6.1, VW Grubu % 5 ve Mercedes-Benz % 1.4 büyürken, Toyota Grubu’nda % 6, Stellantis’te % 5.5, Hyundai Grubu’nda % 3.8 düşüş yaşandı. Diğer yandan yeni pazara giren markalardan BYD % 240 ile önemli bir büyüme elde etti. Tesla artan baskılarla birlikte % 40’a yakın düşüş yaşadı. Yine de Kasım ayında Tesla Model 3 ve Model Y hâlâ Avrupa’nın en çok satan elektrikli modelleri arasında yer aldı. Model 3, 11 bin 293 adetle ayın en çok satılan tam elektrikli otomobili olurken, Model Y güçlü konumunu korudu. Buna karşın, Volkswagen, Renault ve Skoda gibi Avrupalı üreticilerin genişleyen elektrikli ürün gamı rekabeti sertleştirdi. Yılın ilk 11 ayı toplamına bakıldığında Model Y, 127 binin üzerindeki satışla liderliğini sürdürdü. Model Y’yi Skoda Elroq (81.576), Tesla Model 3 (76.037), VW ID.4 (71.543) ve Renault 5 (70.361) izledi.
Türkiye’ye daha fazla elektrikli gelir mi?
Yılın son düzlüğüne girilirken, 2026 yılının nasıl geçeceği merak konusu. Özellikle AB’nin 2035 yasaklarını esnetecek olması satışları nasıl etkileyecek? Elektrikli satışlarında bir zayıflama söz konusu olacak mı? Elektrikliye talebin düşmesi sonucunda Türkiye’ye olumlu yansımaları olacak. Ürün almakta zorlanan markalar Türkiye pazarına daha fazla araç getirebilecek.
Avrupa’da yeniden teşvikler çıkacak mı?
Hiç kuşkusuz Avrupa’da sübvansiyonların yeniden gündeme gelmesi de gelecek için olumlu. İtalya elektriklileri teşvik etmek adına hurdaya ayırma programı için 597 milyon euroluk fon açıkladı. Tüketicilere ekonomik
şartlarına göre 11 bin euroya kadar destek veriliyor. Almanya, koalisyon hükümeti ve mevcut
ekonomik koşullar nedeniyle belirsiz olsa da, elektrikli otomobil teşviklerinin yeniden uygulamaya konulmasını
değerlendiriyor. Temmuz 2025’te Birleşik Krallık’ta Elektrikli Araç Hibesi başlatıldı. Fransa’da düşük
gelirli haneler için destekler artırıldı. Eylül ayı sonunda sosyal kiralama ve elektrikliler için koşullu ek mali
teşvikler çıkarıldı. İspanya, MOVES III programı kapsamındaki teşvikleri yeniden etkinleştirdi.
Türkiye’de elektriklilere teşvik dopingi
Elektrikli otomobile teşviklerde Türkiye’ye ayrı bir parantez açmak gerekiyor. Yüksek otomobil
vergilerinin uygulandığı Türkiye’de elektriklilere önemli destek sağlanıyor. Son 2-3 yıldır elektrikli satışlarının
yukarı yönlü ivmelenmesinde düşük ÖTV oranları etkili oldu. Her ne kadar Temmuz’da yapılan
düzenleme ile ÖTV oranları 15 puan artırılsa da yine konvansiyonel motorlu araçlara göre önemli
vergi avantajı devam ediyor. Türkiye sağlanan sübvansiyonla AB ülkeleri içinde üçüncü büyük pazar haline gelmiş durumda.
Destekler pandemi döneminde satışları patlattı
Pandemi döneminde ülkeler elektriklilerin yaygınlaşması adına önemli teşvikler sağlıyordu. Fransa’da
5 bin eurosu hurda teşviği olmak üzere 12 bin euro, İtalya’da 10 bin euro, Almanya’da 9 bin euro,
İspanya’da 5 bin 500 euro, İsveç’te 5 bin euro destek veriliyordu. 2022’den itibaren bu destekler ya
tamamen kaldırıldı ya da azaltıldı. Elektrikli araçların emekleme döneminde vergi teşviklerinin ortadan
kalkması, satışların büyüme hızını olumsuz etkiledi. Satışlar her yıl rekor tazeledi ancak ivmelenme
yavaşladı. 2020-2021 döneminde elde edilen üç haneli büyümeler yerini % 15-20’lere bıraktı.
Özellikle Avrupa’nın en büyük elektrikli pazarı Almanya’da teşviklerin 2023 sonunda kaldırılmasının
etkisi, ülkede ve lokomotif sektörde çok ağır hissedildi.
