Türkiye otomotiv sektöründe en büyük hareketlilik elektrikli dünyasında yaşanıyor. Hem satışlar hareketli hem Ankara’da alınan kararlar sektörü sürekli zinde tutuyor! Matrah düzenlemesinden kısa bir süre sonra elektrikli marka ithalatına yapılan düzenleme, bunu gösteriyor. Son alınan düzenleme için de kamuoyunda ‘Togg’a destek olmak amacıyla’ sesleri yükselse de amaç tüketicileri korumak. Her ne kadar düzenleme Avrupa’da üretim yapmayan Toyota, Nissan, Honda, Subaru gibi Japon markaları kapsa da, gerçekte Çinli markaların hedeflendiği görülüyor. AB ve Türkiye’nin Serbest Bölge Anlaşması olduğu 39 ülkeyi kapsamıyor. Ticaret Bakanlığı, getirdiği ithalat kriterleri ile ‘Çin’de uygun fiyatlı elektrikli marka buldum, Türkiye’de peynir ekmek gibi satarım’ diyenlere ‘Dur, bu işler öyle kolay değil’ mesajı veriyor.
Sağlam temelleri olan ve Türkiye’de güçlü gruplarla distribütörlük anlaşması yapan Çinliler dışındakilerin, Türkiye’ye girmeleri zorlaştırılıyor. Hiç kuşkusuz bunun en büyük nedeni, ismi cismi duyulmayan markalar yüzünden tüketicilerin mağdur olmasını önlemek. En basit arızalarda bile vatandaşların parça ve servis beklediği konuşuluyor. Muhatap bulamamak ayrı bir sorun. Ticaret Bakanlığı’nın yeni düzenlemesiyle 7 coğrafi bölgede 20 adet servis ve tüketiciler için çağrı merkezi zorunluğu ile mağduriyetlerin önüne geçilmek istenmiş. Ve özellikle bu servisleri ithalatçı şirketlerin kurması zorunlu kılındı. Bir anlamda kurunun yanında yaş da yanacak. Çünkü hiçbir markanın kendi yatırımıyla 20 tane servisi yok. Tüm servisler bayi sahiplerinin.
Servisler yetkili satıcılarla kurulabilirdi!
İthalatçılara 30 gün süre verildi, yani 29 Aralık istenilen şartları yerine getiremeyen ve bu nedenle ‘İzin Belgesi’ alamayanlar ithalat yapamayacak. Buradaki en büyük sıkıntılardan birisi ithalatçının kendi servis yatırımını yapması. 7 coğrafi bölgede kurulacak 20 servis şartı, ‘yetkili satıcılarla’ birlikte gerçekleştirilebilirdi. Çünkü şirketlerin çoğu kendi yatırımını yapmıyor, franchising yoluyla servis ağını yaygınlaştırıyor. Bu konuda markalar bir kolaylık sağlanabilir. Belki önümüzdeki günlerde tebliğe ‘bayiler’ de eklenerek kolaylık sağlanabilir.
Hangi markalar kara kara düşünüyor?
Türkiye’de 10’dan fazla Çinli marka elektrikli satıyor. MG, Maxus, DFSK, Seres, Skywell, Leapmotor ilk giren markalar. Dünyanın en büyük bataryalı araç üreticisi BYD, ALJ Grubu ile piyasaya hızlı giriş yaptı. Hongqi, Voyah, Cenntro ve son olarak 9 yıllık geçmişe sahip ve Avrupa’ya dahi adım atmayan Hozon Neta ile Shineray Grubu çatısı altındaki İtalyan SWM, ülkemize giriş yaptı. Chery de elektrikli modellerini 2024’te piyasaya sunmayı hedefliyor. Çin’de elektrikli araç üreten yüzlerce start-up var. Birçoğunun geçmişi 5-6 yıla dayanıyor. Bazıları da yoğun rekabete dayanamayıp batıp gidiyor. Güçlü ve köklü markaların en büyük hedefi Avrupa’ya yayılmak. Yeni ithalat kriterleri BYD, MG, Chery gibi markaları etkilemeyecektir. Ancak diğerleri kara kara düşünmeye başlamıştır. Yeni gelecekler de cabası. Birçok grubun uzun süredir Çinli marka getirebilmek için uğraştığını biliyoruz.
İşi özü artık elini kolunu sallayan Çin’den elektrikli marka getiremeyecek, elini taşın altına sokup altyapısını kuracak ve önemli yatırım yapmak zorunda kalacak. Hangi gruplar ve şirketler, ‘Bazı Elektrikli Araçların İthaline İlişin Tebliği’nin şartlarını yerine getirebilecek göreceğiz. Amacı sadece para kazanmak olanların yok olacağı kesin…
