Otomotiv sektörünün başı dertten kurtulmuyor. Otomotiv Sanayi Derneği (OSD) Başkanı Haydar Yenigün’ün ‘Son iki yılda pişmiş tavuğun başına gelen otomotivin başına geldi’ yorumu son gelişmelerden sonra hafif bile kalıyor. Salgın, çip krizi, katlanan hammadde ve navlun fiyatları, lojistik sorunlarına bir de enerji sorunu eklendi. Son gelen enerji zamlarıyla birlikte sanayide doğalgaz fiyatları yüzde 400, elektrik fiyatları yüzde 273 artmakla kalmadı, bu kez arz sorunu ortaya çıktı. İran kaynaklı tedarikte yaşanan sıkıntıdan dolayı sanayide kullanılan doğalgazda BOTAŞ yüzde 40 oranında kesintiye gitti. Elektriğin doğalgazla üretilmesinden dolayı da organize sanayi bölgelerine 3 tam gün elektrik verilmeyecek.
Maliyetler fiyatlara yansıyacak
Fabrikalar bu hafta üretime ara verecek. Oyak Renault 15 gün üretimi üretimi durduracağını açıklamıştı. Bu hafta diğer üreticiler zorunlu üretim aralarını bildirecek. Bu durumun 10 gün sürecek olması sanayide tüm dengeleri bozacak. Domino etkisiyle yaşananlar ekonomiye olumsuz yansıyacak. Yüksek maliyetler altında üretim yapmaya çalışan otomotiv sektöründe bu ani duruşlar kapasite kullanımının düşmesine neden olacak. Böylece hem üretim maliyetlerinde hem araç fiyatlarında daha fazla baskı oluşacak. Fabrikalar kısıtlamaların olumsuz etkilerini minimuma indirmek için harıl harıl yeni üretim planlamaları üzerinde çalışıyor. Enerji ile Tabii ve Kaynaklar Bakanlığı ile görüşerek orta yol bulmaya çalışıyorlar.
Telafisi olmaz, ihracatı vurur
Sorularımı yanıtlayan OSD Başkanı Haydar Yenigün’ün çizdiği tablo tedirgin edici. Yenigün, enerji krizinin ana sanayi ve tedarikçileri çok kötü etkileyeceğine dikkat çekerek, “Ocak ayı üretimi telafi olmaz. Ocak ayında ihracatta geri kalırız. Bir de tedarikçileri ayrı tarihte, ana sanayi şehirler bazında ayrı tarihlerde kapatmaya çalışıyorlar. Böyle olursa hasar daha da büyür. Sanayiciler olarak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile istişare ediyoruz” değerlendirmesini yapıyor. Peki enerji kesintisinin sektöre faturası ne olacak? “Zor bir konu” diyen Yenigün, her şirketin farklı planı olduğunun altını çiziyor. OSD Başkanı, “Ancak yıllık 1.5 milyon üretim var dersek, gün başına 6-7 bin araç kayıp demek. Bu sadece matematik hesabı” diyor. Görünen o ki 2022’ye sancılı başlangıç yapan Türkiye’nin lokomotif sektörü yine zorluklarla boğuşup, ayakta kalmaya çalışacak. Umarım enerji sorunu kısa sürede çözülür ve özellikle küresel pazarların toparlanmasının beklendiği bir dönemde ihracatta kayıp yaşanmaz.
