Otomotiv satışlarının 2024’te daralması beklenirken, Ocak ayında gelen rekor sürpriz oldu. Lojistik sorunları bir tarafa Ocak’ta ÖTV muafiyetli araçlar dışında tüketici talebi çok zayıftı. 2023’ten sarkan teslimatlarla 69-70 bin adetlik bir pazar bekleniyordu. Bu da Ocak ayı için çok çok yüksek bir rakamdı. Sektörü de yanıltan yaklaşık 80 bin adetlik pazar ortaya çıktı. Peki ÖTV muafiyetli satışlar pazarı ne kadar ayakta tutabilir? Bazı markalarda engelli satışlarının yüzde 30-40 pay aldığını biliyoruz. Limitin 1 milyon 591 bin liraya çıkması, seçeneklerin artmasını sağladı. Tüketiciler birkaç markaya ve modele bağımlı kalmayacak. Engelli raporu bulanan vatandaşlar uzun süredir 1 milyon 4 bin liralık matrahın güncellenmesini bekliyordu.
İlk çeyrekte engelli satışlarının piyasayı canlı tutabileceği konuşuluyor. Otomobile ihtiyacı olanların döviz zıplamadan alım kararını öne çekmeleri de ilk çeyrekte pazarın hareketli geçmesini sağlayacaktır. Dananın kuyruğu ise seçim sonrası kopacak. Enflasyonun Ocak’ta tavan yaptığı, döviz kurunun yavaş yavaş kıpırdandığı, ekonomide belirsizliklerin arttığı bir dönemden geçerken, 1 Nisan’dan itibaren daha da zorlanacağımız kesin. İşte o zaman gerçek talep ve pazar şartları ortaya çıkacak.
Distribütör ile bayi rakip olur mu?
Yılbaşından bu yana otomotiv sektöründe en fazla merak edilen konulardan biri elektrikli araç ithalatı düzenlemesinin şartlarını hangi markaların yerine getireceği. BYD Türkiye, yatırım sinyalini veren ilk şirket oldu. BYD Türkiye Genel Müdürü İsmail Ergun, yönetmeliğin şartlarını yerine getirmek için tebliğin tüm maddelerinin netleşmesini beklediklerini açıkladı. Zaten burada esas soru işareti servis yatırımında yetkili satıcıların ana distribütör ile ortak olup olamayacağı konusu. Çünkü ana şirket ile bayilerin serviste birbirlerine rakip olması ekosisteme aykırı. Markalar özellikle bu noktaları Ticaret Bakanlığı’na iletiyor, üzerinde tartışıyorlar.
Fabrika yatırım palavraları
Elektrikli araç ithalatına ilişkin düzenleme sonrası küçük markaların işinin zor olduğunu biliyoruz. İthalat yapamayacakları için faaliyetlerini durdurmak zorunda kalacaklar. İşin ilginci sadece 15-20 adet satan bu markalardan ’Şartları yerine getireceğiz, Türkiye montaj tesisi için en yakın aday‘ haberleri servis edilmeye başlandı. Maalesef sorgulamayan bazı haber portalları, gazeteciler de aslı astarı olmayan bu açıklamaları haberleştiriyor. İşte bu noktada tüketici kandırılmış oluyor. Montaj fabrikasını geçtim sadece 20 servis kurmanın maliyeti minimum 20 milyon dolar ediyor. Bahsettiğim Çinli markaların da bu yatırımı yapmaları pek inandırıcı olmuyor. Şirketlerin Ankara ile müzakereleri sonucunda ortak bir paydada buluşacaklarını düşünüyorum. Tabii şu an seçim sath-ı mailine girdik, bazı gecikmeler yaşanırsa sürpriz de olmaz.
