Otomotiv sektörü ve tüketicilerin beklediği taşıt kredisinde güncelleme hayata geçti. Bazı basın yayın organlarında ‘Herkes otomobil almaya koştu, showroom trafiği arttı’ gibi haberler yayınlansa da işin aslının öyle olmadığı ortada. BDDK’nın düzenlemesi sektörünün tam istediği gibi çıkmadı. Esasında onlar da limitin ve vadenin istedikleri gibi olmasının zor olduklarını biliyorlardı. Otomotiv Yetkili Satıcıları Derneği (OYDER), 300 bin liralık taban rakamın 450 bin liraya, kullanım oranının yüzde 80’e ve vadenin de 24 aydan 60 aya çıkarılmasını talep ediyordu. Vadeler düştükçe, kullanım oranının kademeli azalmasını istiyordu. Cari açığı iyice frenlemek isteyen Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın görüşünü alan BDDK’nın düzenlemede yerlileri dikkate aldığı görülüyor. Beklenen de buydu, sürpriz olmadı. Türkiye’de 400 bin TL fiyatın altında 2022 model 62 model yer alıyor. Şubat’ta bazı markalar kampanya yaparken, ellerinde stok olanlar 2021 modellerin de satışına devam ediyor. 62 modelin 33 adedini yerli otomobiller oluşturduğunu ekleyelim.
Savaş tuz biber ekti
İşte yine iş dönüp dolaşıp en kritik noktaya, yüksek faiz oranlarına geliyor. Özel bankalarda taşıt kredisi oranları yüzde 1.94-2.57 arasında değişiyor. Yıllık maliyetler yüzde 44’e kadar çıkıyor. Kamuda faizler yüzde 1.59 düzeyinde. Merkez Bankası’nın politika faizinin yüzde 14 olduğu bir ortamda tüketiciler doldukça yüksek faiz oranıyla borçlanmak zorunda kalıyor. Düzenleme hiç kuşkusuz piyasaya bir miktar hareket katacaktır. Ancak bu canlılık bireyselden çok kurumsalda daha fazla hissedilecektir. Çok basit bir örnek verirsek; bireysel satışlarda eskiden 3 araçtan biri kredi ile alınıyordu. Bu oran şimdi 5’te bire geriledi. Rusya-Ukrayna savaşının ne kadar süreceği, nasıl çözüleceği bilinmiyor. Bu sıcak gelişmeler faizleri ve en önemlisi döviz kurlarını nasıl etkileyecek? Petrol fiyatları fırladı, yurt içinde akaryakıt fiyatlarına zam üstüne zam geliyor. Bir başka önemli nokta tüketici güveni. Satın alma gücü azaldı. Sıfırdan otomobil sahibi olmak çok zorlaştı. İnsanlar son dönemde elektrik-doğalgaz faturaları, market alışverişleri dışında hiçbir şeyi konuşmaz hale geldi.
Fed’in kararı kritik önemde
Böyle bir ortamda otomotiv pazarı Mart ayına giriyor. Yılın ilk çeyreği önemli, çünkü pazarın gidişatı için sinyaller verecek. Küresel piyasaları Mart’ta faiz artışına alıştıran ABD Merkez Bankası Fed’in tavrı burada çok kritik. Savaş nedeniyle faiz kararını erteler, TCMB de Mart’ı pas geçerse, en azından kurların ateşi pek fazla yükselmez. Ancak diğer senaryoda, kur tarafından her şey tersine dönebilir. Gerçekten 2022’nin zor geçeceği tahmin ediyorduk, savaş tuz biber ekti. Ukrayna’da binlerce masum insanın çektiği acılar, tüm dünyayı etkileyecek. Büyük beklentilerin olduğu turizm gelirlerini saymıyorum… Şubat’ta satışların 40 bin adet ve üzeri gelebileceği konuşuluyor. Mart ve Nisan ayları soru işareti. Eğer kurlar yeniden dalgalanmaya başlarsa, kredi güncellemesinin de matrah gibi bir önemi kalmayacak…
