Türkiye otomotiv pazarı, rekor kıran Eylül ve Ekim aylarından sonra bu ay vites düşürdü. Temponun azalmasında birkaç faktörün etkili olduğu görülüyor. Ekonomi yönetimindeki değişiklik sonucu döviz kurundaki sert düşüş, tüketicileri ‘Otomobil fiyatları da geriler mi?’ beklentisine soktu. Potansiyel müşteri ‘Acaba olur mu’ diye beklemeye başladı. Merkez Bankası’nın politika faizini 475 baz puan artırarak yüzde 15’e yükseltmesi, taşıt kredisi maliyetlerini artırdı. Faizler aylık yüzde 1.40-1.55 düzeylerine çıktı. Piyasanın tahminlerin üzerinde büyümesinde etkili olan ‘al-satçılar’, büyük bayiler ve otomobili yatırım aracı olarak düşünenler, araçların yüzde 80’lik ÖTV dilime girdiğini yani fiyatların 300 bin liralara geldiğini görünce frene bastılar. Ve son olarak geç de olsa gelen pandemi önlemleri, az da olsa psikolojik bir etki yaratacaktır. Her ne kadar vites düşse de Kasım’da 90 bin adedin üzerinde bir pazar beklentisi var. Öngörüler son 2 ayda en az 200 bin aracın satılacağı yönündeydi. 10 yıllık Kasım ayı ortalamasının 79 bin adet olduğunu, rekor yıllar Kasım 2016’da 122 bin, Kasım 2017’de 100 bin adet aracın satıldığını hatırlatalım.
Agresif kampanyalarla telafi ederler
Peki ‘0’ km’de fiyatlar kurdaki düşüşe paralel geriler mi? Keşke ucuzlasa ama böyle bir ihtimal görünmüyor. 10.20 TL seviyesini geçen euro, köpüğün kalkmasıyla 9.05’e indi ancak yılbaşından bu yana yüzde 36’lık artış gerçeği değişmedi. Birçok marka bu oranı fiyatlara yansıtamadı. Ekim sonu Kasım ayı başında gelen araçlar da zaten yüksek kur ile faturalandırıldı. O yüzden liste fiyatlarının geri gelmesi, ‘0’ araçlarda mümkün durmuyor. İyi haber; kur böyle giderse 1.5 aylık dönemde zam da yapılmayacak. Liste fiyatları düşmese de şirketler agresif yıl sonu kampanyalarına şimdiden başladılar.
2. elde fiyat balonu nihayet sönüyor
İkinci elde ise kartların yeniden dağıtılacağı ve fiyat balonunun söneceği bir döneme girildi. İkinci elde sadece geçen hafta satışlarda yüzde 30’luk azalma olduğu, ÖTV kararları sonrası ilk durgunluğun yaşandığı belirtiliyor. Elinde önemli sayıda araç tutanlar, tatlı paralara rağmen piyasa koşulları ve stok maliyeti nedeniyle daha fazla dayanamaz. Mecbur kârlardan fedakârlık yapılacak. Hatta panik satışlarla fiyatlarda yüzde 6-7’lik gerileme olduğu konuşuluyor. Artan koronavirüs vakaları ile birlikte fabrikalar kapanmazsa, tedarik sorunu da iyice azalmış olacak. İkinci elde fiyat köpüğü iyice ortadan kalkacak, Mart’ta da dengeye oturacaktır. İşin özeti; ekonomideki dengelenme hareketi, farklı alanlarda dengeleri bozdu. Kolay para kazanmak isteyenlerin işi bozuldu!
