Otomotiv sektörü ihracattan istihdama, yarattığı katmadeğerden devlete sağladığı vergiye kadar Türkiye ekonomisinin lokomotiflerinden biri. İhracatta zirvede, ihracatın yanı sıra dış ticarete 16.5 milyar dolar katkı, vergi gelirleri içindeki payı yüzde 4.2 (KDV ile kurumlar vergisi hariç), ana sanayide dolaylı olarak 500 binden fazla kişiye istihdam, 159 Ar-Ge merkezi… Liste böyle uzayıp gidiyor. Ancak otomotiv sanayi, Türkiye’nin ekonomik stratejilerinde hiçbir zaman öncelikli olarak yer almadı. Türkiye’nin Otomobili projesini bir kenara bırakırsak, hep üvey evlat olarak görüldü dersek, abartmış olmayız. İnşaat, her anlamda ön planda tutuldu. Türkiye Otomotiv Sektörü Strateji Belgesi ve Eylem Planı açıklanalı 9 yıl oldu ancak birçok önemli konuda maalesef yol katedilemedi. Bu sırada birçok otomotiv yatırımı başka ülkelere kaçtı.
Siteminde haksız mı?
Otomotiv Sanayii Derneği’nin (OSD) Başkanı Haydar Yenigün de “El bebek gül bebek bir sektör olmayı bekliyoruz” sözleriyle adeta sitemde bulunuyor: “Türkiye’nin yüzde 17’lik ihracatını biz yapıyoruz. Her yıl ortalama 16.5 milyar dolar artı veriyoruz. En yüksek istihdam ve katma değeri biz sağlıyoruz. 1 kilo mal koyuyoruz 10 dolar getiriyoruz. İnşaatından tekstiline mobilyasına kadar bütün sektörler değerli. Ancak otomotiv sektörü olarak biz daha fazlasını yapabiliriz bizim derdimiz biraz bu.” Haksız mı? Hem ülkede hem otomotiv sektöründe büyük bir potansiyel var.
ÖTV değil resmin tamamı önemli
OSD Başkanı’nın sitemi son vergi düzenlemesine değil. Yenigün’e göre, resme ÖTV açısından bakmak yanıltıcı… KDV, yol vergisi, köprü, bayilik, benzin ve hatta otoparktan alınan vergiye kadar düşünmek gerektiğinin altını çiziyor. Özetle toplam yaratılan faydaya dikkat çekiyor. Otomotiv sanayinin beklentisi de bütünsel bir bakış açısı… Sektörün sınırlarını sadece vergiyle sınırlamamak…
1 dolara karşılık 10 dolarlık ihracat
Otomotiv, koronavirüs salgını döneminde en fazla etkilenen sektörlerin başında gelse de bütün zorluklara rağmen ayakta kalmaya çalıştı. Salgına rağmen 2 binden fazla kişiye işe aldı, yeni projelere ara vermedi, hibrit gibi katma değerli ürünler sayesinde ana sanayide kilogram başına ihracat değerini ilk kez 10 doların üzerine çıkardı. Eylül ayı itibariyle Türkiye’nin kilo başına ihracatı 1 dolara inerken, otomotivde 9.37 dolardan 10.03 dolara yükseldi. Tedarik sanayinde bu rakamın 4.60 dolar olduğunu ekleyelim. İşte tüm bu somut göstergeler, Türkiye otomotiv sektörünün değerini gözler önüne seriyor. Neden el bebek gül bebek bakılması gerektiğini bir kez daha gösteriyor.
