Türkiye’de otomobil satışları yılbaşından bu yana rekor kırıyor. Pazarın büyümesinde pandemi nedeniyle 3.5 yıldır bekleyen talep, otomobilin kolay nakite döndürülebilmesi, büyük kazançlar sağlayan ‘al-sat’çılar ve en önemlisi yüksek enflasyon-düşük faiz ortamında otomobilin yeniden yatırım aracına dönüşmesi etkili oldu. Rekorlar bir tarafa pandemiden bu yana otomobilin yeniden yatırım aracı olmasından bahsediyoruz. Uçan fiyatlar nedeniyle konut alamayan vatandaş yüksek enflasyon ortamından parasının değerini korumak adına yatırım amaçlı olarak otomobile yöneliyor. Bu ne kadar daha devam eder derseniz, yüksek enflasyon ve düşük faiz ortamının devam edeceğini varsayımıyla en azından yıl sonuna kadar bu felsefe pek değişmeyecek gibi.
Fiyatlar neden bu kadar arttı?
Peki MTV, kasko, trafik sigortası, yakıt, periyodik bakım gibi kullanım maliyetlerini bir kenara bırakırsak otomobil gerçekten tasarruf aracı olabilir mi? Hiç kuşkusuz fiyatların sürekli artması, özellikle de ikinci elde yaşanan çılgınlık, tüketicilerde ‘Otomobil satın alayım nasıl olsa zarar etmem’ fikri oluşturdu. Fiyatların katlanmasında birçok faktör tesirliydi. Koronavirüs döneminde kapanan fabrikalar yüzünden arz-talep dengesinin bozulması, fiyatlarda çarpan etkisi yarattı. Üretim maliyetlerinde keskin yükseliş ve döviz kurundaki dalgalanmalarla birlikte satış etiketleri adeta uçtu. İşte bu tablodan yola çıkarak pandemi öncesi ile karşılaştırdığımız zaman otomobilin tüm yatırım enstrümanlarından daha fazla kazandırdığı ortaya çıktı.
Ne kadar kazandırdı?
Ocak 2020 ile Ağustos 2023’e bakarsak dolar yüzde 353, euro yüzde 326, Borsa İstanbul yüzde 391 ve gram altın yüzde 478 oranında kazandırdı. Otomobilde ise fiyatlar sıfır km’de 7 kat, ikinci elde 5.5 kat arttı. Türkiye’nin en çok satan otomobili Fiat Egea Sedan örneğinden yola çıkarsak. Cardata’nın verilerine göre, Egea Sedan’ın Ocak 2020’de 96 bin 900 TL’lik fiyatı bu ay itibariyle 729 bin 900 TL’ye ulaştı. Fiyatı yaklaşık 3.5 yıllık sürede yüzde 611 oranında artış gösterdi. Değer artışları ikinci elde de yakın seviyelerde. 2020 model 55 bin km’de Egea Sedan piyasada 655 bin TL’ye satılıyor. Bu da Ocak 2020’ye göre fiyatların 5.7 kat arttığı anlamına geliyor.
Bir başka örnek B sınıfının lideri Renault Clio. Ocak 2020’de 100 bin 900 T’le satılan Clio 0.9 TCE Joy Manuel’in fiyatı 826 bin 900 TL olmuş. Yüzde 719 gibi yüksek oranda değişim yaşanmış. 2020 model Clio’nun fiyatı online platformlarda yaklaşık 695 bin TL düzeyinde. Fiyatlar yüzde 588 oranında artmış. Görüldüğü gibi 3.5 yıl önce otomobili alan tüketici hem mobilite ihtiyacını gidermiş hem TL bazında kârlı çıkmış. Vatandaş parasını en yüksek kazanç sağlayan yatırım araçlarından biri olan gram altına yatırsa Ağustos 2023 itibariyle cebinde 464 bin TL’si olacaktı.
