130 ülkede 7 binden fazla kişinin ölümüne neden olan koronavirüs, tüm dünyayı kasıp kavuruyor. Ülkemizde ilk koronavirüs vakası geçen hafta ‘resmen’ duyurulurken, beraberinde birçok önlem açıklandı. Hiç kuşkusuz ölümcül virüs gündelik hayatın yanı sıra ekonomileri de olumsuz etkiliyor. Turizm, havacılık, hizmet en fazla darbe alan sektörlerin başında geliyor. Otomotiv de zor günler geçiren sektörlerden. Çin’de yaklaşık 1.5 ay önce fabrikaların üretimi durdurmasıyla başlayan süreç, domino etkisi yaratmış durumda. Çin’den gelen parçaların tedariğinde yaşanan sıkıntı, Avrupa’da birçok fabrikanın kapanmasıyla büyüdü. Uluslararası otomobil fuarları, organizasyonlar, toplantılar ve test sürüşleri birbir iptal oldu. Koronavirüs vakası ülkemizde çıkmadan önce önlemler alınmaya başlamıştı aslında. Nisan’da düzenlenecek OYDER Kongresi’nin iptal edilmesine, dünyanın üçüncü büyük fuarı Automechanica İstanbul’un Ağustos’a ertelenmesine karar verildi.
Evden çalışma için altyapılar hazır
Peki şirketler, üreticiler, bayiler, ölümcül salgına karşı ne kadar hazırlar, B planları var mı, ne gibi önlemler alıyorlar? Konuştuğum birçok şirketin salgına karşı oldukça hazırlıklı olduğunu görmek sevindirici. Hijyenle ilgili alınan tedbirleri bir kenara bırakırsak, şirketlerin hepsi yurt dışı seyahatleri iptal etti. Yurt içi geziler de uçak yerine otomobille yapılıyor. Yurt dışından kimse kabul edilmiyor. Daha önce yurt dışına çıkan çalışanlara evde 14 gün izolasyon kuralı uygulanıyor. Tüm toplantılar ya video konferansla ya da Skype ile gerçekleştiriliyor. Bayi toplantıları ile eğitimler ertelenirken, şirket içindeki toplantıların kalabalık gruplarla yapılmasından kaçınılıyor. Ve toplantılar mümkün olduğunca kısa tutuluyor. 55 yaş ve üzerindekiler, hamile olanlar, kronik rahatsızlıkların bulunanlar çalışmalarını evden yapmaya başladı. Bazı şirketlerde uzaktan çalışma yani home office uygulaması için altyapılar hazır. Gidişata göre karar verilecek…
Üreticilerin eylem planı hazır
Türkiye’deki fabrikalarda önlemlerin çok daha sıkı olduğunu öğrendim. Alarm seviyesi ‘Sarı’… Sonuçta tesislerde binlerce kişi çalışıyor, risk çok daha yüksek. Alınan tedbirlere örnek vermek gerekirse; salgın hastalıklar için hazırlanan eylem planları mevcut duruma göre revize edip devreye alınmış. Enfeksiyon komiteleri gerekli aksiyonları almış. Olası salgına karşı yeteri kadar tıbbi malzeme ile ilaç stokları güncellenmiş. İş gücü kaybının engellenmesi için senaryolar hazırlanmış. Tüm yerleşkelerde hijyen faaliyetleri 3 kat artırılmış. Tedarik zincirlerinin durumunu günlük olarak izleyen özel ekipler kurulmuş. Fabrikaların girişine termal kameralar konularak çalışanların vücut ısısı yakından takip ediliyor. Hatta fabrika ziyaretine gelen misafirlerin giriş kapısında ateşi ölçülüyor. 37 derecenin üzerinde ateşi olanlar fabrikaya ve genel müdürlüğe sokulmuyor. Hemen girişte yer alan doktora sevk ediliyor.
Koronavirüs vakası ile önlemlerin açıklanmasından sonra sokakların boşaldığı dikkat çekiyor. AVM’ler, restoranlar, cafeler neredeyse bomboş. Showroom trafiği de çok azalmış durumda. Okulların tatil olmasıyla bayi trafiğindeki düşünün esas bu hafta görülmesi bekleniyor. Avrupa’da olduğu gibi Türkiye’de de otomotiv satışlarında koronavirüs hissedilecek. Şirketlerin çoğu ellerindeki araçları ay ortasında bitirdiği için Mart satışlarında etkisi olmayacak. Pazarın geçen yıla oranla yüzde 30’dan fazla büyüyerek 65 bin adet düzeyinde çıkması bekleniyor. Nisan ayı ise belirsiz görünüyor.
Tedarikte şimdilik sorun yok
Otomotiv üreticilerine bakarsak şimdilik tedarikte bir sıkıntı yaşamıyorlar. Ford Otosan, Tofaş, Oyak Renault, Toyota Türkiye, Hyundai Assan ve Honda Türkiye, üretimde bir sorun yaşamadıklarını belirtiyor. Ancak salgının belirsizliği önümüzdeki döneme ilişkin soru işaretleri oluşturuyor. Sonuçta Çin veya Avrupa’dan gelen ufacık bir parçanın tedariğinde yaşanacak sorun, üretimi vuracaktır. Umarım koronavirüs salgınını en az zararla atlatırız. Unutmayın, ‘her şeyin başı sağlık’, kendinize dikkat edin.
