Türkiye’de otomotiv pazarı sağlanan teşviklere rağmen Mart ayında da küçüldü. Otomobil ve hafif ticari araç pazarı geçen ay yüzde 35.53 azalışla 49 bin 221 bin adet düzeyinde gerçekleşti. Toplam satışlar 10 yıllık Mart ayı ortalamasına göre yüzde 27.93 azalış gösterdi. Otomotiv Distribütörleri Derneği’nin (ODD) açıkladığı verilere göre, binek otomobil pazarı yüzde 35.40 geriledi ve 38 bin 628 adet oldu. Hafif ticaride de yüzde 35.98’lik daralma yaşandı, 10 bin 593 araç satıldı. 31 Mart yerel seçimleri, yüksek faiz oranları ve 21 Mart’ta ÖTV ve KDV indiriminin 30 Haziran’a uzatılacağının açıklanmasıyla ertelenen talep, satışlarda baskı oluşturdu. Satışlar 10 yıllık ortalamanın çok altında seyretse de Şubat’a göre pazarın yukarı yönlü çıkışta olduğu gözlemlendi. Toplam pazar Mart’ta bir önceki aya göre yüzde 97 oranında artış gösterdi.
İlk çeyrek performans incelendiğinde binek oto ve hafif ticari araç satışlarının yüzde 44 gerileyerek, 88 bin 469 adede indiği görüldü. 2018’in aynı döneminde 158 bin 430 araç satılmıştı. Oto pazarı ilk 3 ayda yüzde 43.74 düşüşle, 68 bin 812 adede, hafif ticari araç satışları da yüzde 45.58 gerileyerek 19 bin 657 adet oldu. Sıkıntılı günler geçiren otomotiv sektörünü desteklemek amacıyla silindir hacmi 1600’ün altındaki otolarda ÖTV oranları 15’er puan indirilmişti. Ticari araçlarda KDV da yüzde 18’den 1’e indirilmişti. 31 Mart 2019’da sona erecek olan otomotivdeki vergi indirimi, 30 Haziran 2019’a uzatıldı.
İhtiyaçlara cevap veren düzenlemeler
Otomotiv Distribütörleri Derneği Başkanı Ali Bilaloğlu vergi indiriminin uzatılmasını şöyle değerlendirdi: “Son dönemde ihtiyaçlara cevap veren düzenlemeler, hızlı aksiyonlarla hayata geçirildi. Kısaca hatırlayacak olursak hurda araç uygulamasının devreye girmesinin ardından, sektörümüze uygulanan ÖTV oranlarına esas özel tüketim vergisi matrahları da güncellendi. 2018 yılında üretilmiş araçların ithalatına ilave süre tanındı. Ayrıca Hazine ve Maliye Bakanı’mız Sayın Berat Albayrak’ın 31 Ekim tarihindeki açıklamaları ile 31 Aralık 2018 tarihine kadar uygulanmak üzere; 1600 cc altındaki motor hacmine sahip ve ÖTV matrahı 70 bin TL altındaki otomobillere uygulanan yüzde 45 oranındaki ÖTV’nin yüzde 30’a ve yine 1600 cc altındaki motor hacmine sahip ve ÖTV matrahı 70 bin TL ile 120 bin TL aralığında olan otomobillere uygulanan yüzde 50 oranındaki ÖTV’nin yüzde 35’e indirildiğini, ayrıca ticari araçlara uygulanan yüzde 18 oranındaki KDV’nin yüzde 1’e indirildiğini öğrenmiştik. Bu indirimlerin önce 31 Mart tarihine kadar, bugün ise 30 Haziran tarihine kadar devam ettirilmesi yönündeki kararlarını büyük bir memnuniyetle öğrenmiş bulunuyoruz.”
Kredi faizleri çok yüksek
Toyota Türkiye Pazarlama ve Satış CEO’su Ali Haydar Bozkurt da desteklerin uzatılmasının sektör açısından memnuniyet verici olduğunu belirterek, “2019 yılının sadece bizim için değil tüm sektör için çok hassas bir sene olmasını bekliyoruz. Sektör olarak bugüne kadar her zaman bardağın dolu tarafına bakmaya gayret gösteren bir yaklaşım içinde olduk. Otomobil piyasasının hareket beklediği yaz dönemi öncesinde bu kararın hayata geçirilmesinin olumlu katkısı olacağını ve alımların ertelenmeyeceği düşüncesiyle hatırı sayılır bir canlanma yaşanacağını öngörüyoruz” dedi.
Bozkurt, diğer yandan otomobil satın alma kararında önemli bir başka konunun kredi faiz oranlarının olduğun dikkat çekerek, şunları kaydetti: “İdeal zamanda %1 civarında olması sektör açısından önemlidir. Ama geçtiğimiz sene yüzde 3.7 seviyelerine çıkmış olan oranlara karşın, bugün yüzde 1.58 oranlarına kadar gerileme olmuştur, bu da nispeten olumlu bir gelişmedir. Faiz oranlarının yüzde 1 seviyelerine gelmesi durumunda, toplam araç satışından elde edilen vergi oranı da artış gösterecektir. Bu düzenlemeleri kalıcı hale getirecek bir vergi sisteminin gelmesi ise hem sektörü hem de müşterileri rahatlatacak bir gelişme olacaktır.”
