Otomotiv sektörü pandemi, çip, yükselen hammadde ve lojistik fiyatlarıyla uğraşırken, bir süredir unuttuğumuz döviz kuru kabusu geri döndü. Merkez Bankası’nın faiz kararı ve en son görevden almalarla, döviz alev aldı. Piyasalar, önümüzdeki hafta Perşembe günü yapılacak Merkez Bankası’nın Para Politikası Kurulu Toplantısı öncesi faiz indirimini fiyatlıyor. TCMB’nin yönetim kurulu üyelerinin değişimiyle 21 Ekim’deki toplantıda faizlerin indirilmesi kimse için sürpriz değil. O garanti, şimdi oran tartışılıyor. Morgan Stanley, 100 baz puanlık bir indirime şaşırmayacaklarını belirtti. Dönelim otomotiv sektörüne yansımalarına… Dolar 1 ayda yüzde 9.6, son 10 günde yüzde 4.2 yükseldi. Euro son 10 günde yüzde 4.3 artarken, yılbaşından bu yana yükseliş yüzde 61.1’i buldu. Özetle Kasım ayında otomobillere zam gelmesi kaçınılmaz. Elde stok da olmadığı için gelen tüm araçlar zamlı fiyattan pazara sunulacak.
Pandemi dönemine benzeyecek
Bu yüzden tüketiciler, Kasım ayında yapılacak zamlardan önce elini çabuk tutmak isteyecektir. Diyeceksiniz ki otomobil yok. Evet bayilerde sınırlı sayıda otomobil var ama bu kez istediği modeli 2-3 ay beklemek yerine en uygun olanı satın almaya çalışacaktır. Uyanık bayiler de araç bulmak için saldıracaktır. Sonuçta beklediği otomobil 3 ay sonra geldiği zaman euronun hangi seviyede olacağı belirsiz. Elinde dövizi olan vatandaşın bu seviyelerden bozdurup, otomobile yöneleceğini unutmayalım. Bu gelişmeler ışığında Ekim pazarı, geçen yıl pandemide kapanmalar sonrası 2020 Haziran’ına benzeyebilir. Satışlar Nisan ve Mayıs’ta dibe vurduktan sonra talep Haziran’da patlamıştı. Markalar araç yetiştiremez olmuş, ellerinde ne varsa satılmıştı. Tedarik sorunu nedeniyle pazar=stok şeklinde gerçekleşmişti. Elinde ürünü olan yine öne çıkacaktır. Bu konuda yerli markalar daha şanslı gibi görünüyor.
Üreticiler bu yüke nasıl katlanacak?
Çip ve hammadde fiyatları da zaten araç fiyatları üzerinde baskı oluşturmuştu. Otomotiv Sanayi Derneği (OSD) Başkanı Haydar Yenigün, artan maliyetlerden yakınmış ancak şirketlerin maliyet yükünü bir şekilde absorbe ettiğini söylemişti. Maliyetler yükselmeye devam ettikçe, şirketler bu yükü daha ne kadar kaldırabilir?
Bu gidişle araç yeniden lüks olur
Ağustos’ta yapılan matrah düzenlemesine ayrı bir parantez açalım. Uzun süre beklenen matrah artışının 2 ay içinde hiçbir anlamı, etkisi kalmadı. Yüzde 50’lik ÖTV dilimine düşen birçok otomobil, zamlar sonrası yüzde 80’lik vergiye girecek. Fiyatlar bir anda 50-60 bin lira artacak. Fakirleşen halkın, otomobile ulaşması daha zorlaşacak. 10 yıl önce yaptığımız ‘Otomobil, lüks değil ihtiyaç’ tartışmalarını düşününce, hangi noktaya geldiğimiz gerçekten düşündürücü. Maalesef bu yüksek vergiler ve bu ekonomik tablo ile otomobil yeniden lüks tüketime girecek gibi…
