Türkiye otomotiv sektörü son viraja girerken, çip problemi kaynaklı araç tedariği bir tarafa dalgalanan kurlar ve belirsizliklerle boğuşuyor. Şirketler önümüzdeki döneme ilişkin planlama yapmakta zorlanıyor. 2022’de yöneticiler aylık hatta belki de haftalık planlamalarla işlerini yönetmeye çalışacak. Oksijen Gazetesi için 1 Aralık’ta röportaj yaptığım Ford Otosan Genel Müdürü Haydar Yenigün, 2022 yılı bütçesini Ekim’de yapmaya çalıştıklarını belirterek, “Dolar 8.99 lira o zaman, 9.85 olur dedik. Hesabı kitabı tekrar değiştirdik. Bütçe 9.85’e göre yapılıp bana geldiği anda dolar 10.30’du. Daha sonra da bıraktık zaten” değerlendirmesini yapıyor. Dönemin belirsizliği yönetme zamanı olduğunu belirten Yenigün, şunları kaydediyor: “Peki önümüzdeki dönem ne olacak? Motivasyonumuz aynı. Muhtelemen sıkıntılar belirli değişkenlik de olsa devam edecek. Bu süreçte en çok sevdiğim konu şu. Kim başarılı olacak, kim öne çıkacak? Bendeki cevap şu belirsizliği iyi yönetebilen insanlar, şirketler başarılı olacak. Belirsizliği yönetenler ayakta kalır, şirketlerini geleceğe taşır. Biz de Ford Otosan olarak belirsizliği yönetecek kaslara sahibiz.”
Gerekirse günlük planlama
Her senaryoya karşı planların olması gerektiğinin altını çizen Haydar Yenigün, “Değişkenlerin de sürekli değişebileceğini öngörerek hedef konulması gerek” diyor. Ford Otosan Genel Müdürü şu örneği veriyor: “Biz Özgür Yücetürk (Ford Otosan Satış ve Pazarlamadan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı) ile ayda bir fiyat toplantısı yapıyorduk. Şimdi haftada bir. Daha da dalgalanırsa her gün. Daha da kötü olursa durdur satışı… Ama buna kendini hazırlamazsan, ‘Ben zaten her ay toplantı yapıyorum daha zamanı gelmedi’ dersen. Ya anlamsız kâr ya da zarar edersin.”
Hedge etmeniz gerekiyor
‘Dalgalanma yatırımcı olarak sizi çok zorlamıyor mu? 2 milyar euroluk yatırım tutarınız TL bazında 22 milyardan 30 milyara çıktı” sorumuzu şu şekilde yanıtlıyor: “Belki daha da çıkacağını öngörmeniz lazım. Yukarı çıkacağını tahmin ederek, ona karşı offset ettiğinde (dengelediğinde) bir gelirin oluyor. Yani hedge etmen gerekiyor. En zor durumda olan şu an euro-dolar ile alıp, TL ile satanlar. Biz ise ihracatı döviz ile yapıyoruz.”
Tahmin yapmak çok zor
Haydar Yenigün, önümüzdeki dönemde nelerin olacağını kestirmenin çok zor olduğunu ifade ederek, “Herkes soruyor, 2022’de nasıl bir pazar olacak diye. Çok basit bilmiyoruz” diyor. Belirsizliği örneklerini son birkaç haftadır yaşadıklarını belirten Yenigün, şöyle devam ediyor: “Önümüzü görmekte zorlanıyoruz. Ama bütün bu zorluklar projelerimizi hayata geçirmekte veya planladıklarımızı yapmakta bizi geri tutmuyor. Ford Otosan geçmişte olduğu gibi projelerini hayata geçirmek için çalışıyor. Mart ayında 2 milyar euroluk yatırımını açıkladık. Bu, Türkiye’nin en büyük otomotiv yatırımı. Bir öncekini de zaten 1.6 milyar dolarla yine Ford Otosan yapmıştı. Bu 2 milyar euroluk bu kez farklı bir yatırım. İçinde otomotivin değişimini içeren maddeler var. Tamamen elektrifikasyon, tamamen bağlantılı araçlar ve bir miktar da otonom var. Türkiye’de ticari araç üretiminin yüzde 80’ini, ihracatın yüzde 25’ini gerçekleştiriyoruz. 2 milyar euroluk yatırımla Ford Otosan daha da büyük olacak. Ford, Avrupa’da 7 yıldır bizim ürettiğimiz ürünlerle ticaride bir numara. Önümüzdeki dönemde elektrikli Transit ile bunu pekiştireceğine inanıyoruz.”
