Türkiye’nin otomotiv üretimi Mayıs’ta baz etkisiyle yüzde 31.2 artışla 82 bin 860 adet olarak gerçekleşti. Çip krizi nedeniyle Ford Otosan’ın Gölcük fabrikasının üretime zorunlu ara vermesi, üretimi etkiledi. Gölcük fabrikası çalışsaydı üretim 100 bin adedin üzerine çıkacaktı. Geçen yıl pandemi nedeniyle üretim Mayıs’ta yüzde 55 düşüşle 63 bin 147 adet düzeyinde gerçekleşmişti. Toplam ihracat da Mayıs’ta yüzde 16.8 artarken, otomobildeki büyüme yüzde 39.9 oldu.
Otomotiv Sanayii Derneği (OSD), Ocak-Mayıs dönemine ait üretim ve ihracat adetleri ile pazar verilerini açıkladı. Buna göre, yılın ilk 5 ayında toplam otomotiv üretimi bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 28 artarak 532 bin 441 adet, otomobil üretimi de yüzde 23 artarak 353 bin 580 adede ulaştı. Traktör üretimiyle birlikte toplam üretim 556 bin 513 adet olarak kayıtlara geçti. İç pazardaki hareketlilik ve Avrupa pazarlarının açılmasının, üretimi olumlu etkilediği görüldü. Ancak ilk 5 aylık üretim, geçmiş dönemleri adeta mumla arattı. Üretim rekor yıl 2017’nin yüzde 27, 2019’un da yüzde 15 altında kaldı. Aynı şekilde Mayıs’ta ihracat da yüzde 17 artışla 52 bin adede ulaştı. 2019’da elde edilen 112 bin adetlik rakamın çok uzağında bir tempo elde edildi. Fabrikaların yaşadığı çip problemi, vitesin düşmesine neden oldu.
Kapasite kullanımı yüzde 65’te
Ocak-Mayıs döneminde, otomotiv sanayisinin kapasite kullanım oranı yüzde 65 olarak gerçekleşti. Araç grubu bazında kapasite kullanım oranları hafif araçlarda (otomobil + hafif ticari araç) yüzde 65, ağır ticari araçlarda yüzde 60, traktörde yüzde 77 seviyesinde seyretti. Ocak-Mayıs döneminde ticari araç üretimi bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 40 artış gösterdi. Bu dönemde, ağır ticari araç grubunda üretim yüzde 86, hafif ticari araç grubunda üretim yüzde 37 arttı. Aynı dönemde, toplam ticari araç üretimi 178 bin 861 adet olarak gerçekleşti.
Otoda yerlinin payı yüzde 40
Pazara bakıldığında, Ocak-Mayıs döneminde bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla ticari araç pazarı yüzde 90, hafif ticari araç pazarı yüzde 83 ve ağır ticari araç pazarı yüzde 130 büyüdü. Özellikle ağır ticari araç grubunda bir önceki yıla göre artış gerçekleşmesine rağmen baz etkisi dikkate alındığında 2015 yılına göre kamyon pazarı yüzde 32, otobüs pazarı yüzde 52 ve midibüs pazarı yüzde 75 oranında daraldı. Ocak-Mayıs döneminde toplam pazar geçen yıla göre yüzde 74 artarak 328 bin 679 adet düzeyinde gerçekleşti. Bu dönemde otomobil pazarı yüzde 69 oranında arttı ve 247 bin 977 adet oldu. Bu dönemde, yerlinin payı otomobil satışlarında yüzde 40 olurken, hafif ticari araçta yüzde 53 olarak gerçekleşti.
Hibritler ihracatın tutarını artırdı
Yılın ilk 5 ayında otomotiv ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre adet bazında yüzde 18 artarak 391 bin 70 adet olarak gerçekleşti. Otomobil ihracatı yüzde 10 oranında artışla 256 bin 621 adet oldu. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, otomotiv sanayi ihracatı Ocak-Mayıs döneminde toplam ihracattan aldığı yüzde 14 pay ile ilk sıradaki yerini korudu. Ocak-Mayıs döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre toplam otomotiv ihracatı dolar bazında yüzde 37, euro bazında yüzde 26 arttı. Bu dönemde, toplam otomotiv ihracatı 12.3 milyar dolar, otomobil ihracatı yüzde 22 artarak 4.2 milyar dolara ulaştı. Ocak-Mayıs döneminde dolar bazında ana sanayi ihracatı yüzde 30 oranında artarken, tedarik sanayi ihracatı yüzde 50 oranında arttı.
