Türkiye otomotiv sektörü bu yıl sadece pandemi ve çip kriziyle mücadele etmekle kalmadı. Salgının etkisiyle fırlayan navlun ve hammadde fiyatları, lojistik, tedarik gibi birçok problemle uğraşıyor. Otomotiv Sanayi Derneği (OSD) Başkanı Haydar Yenigün, şu anda her taraftan, her türlü belirsizliğin önümüze düştüğü bir ortamı yönettiklerini belirterek, “Artık bir sonraki aşamada ne olacağını düşünerek hazırlıklarımızı yapıyoruz. Ve işin enteresan tarafı bunlar oluyor da… Küresel tedarik zincirinde öyle enteresan konular var ki… Bir tanesi; mikroçip darboğazı, pandeminin sonuçları olarak önümüze düştü. Tam olarak kimsenin ne olduğu anlayamadığı bir süreçti bu. Hammadde artışları da çok ciddi bir şekilde elimizi, kolumuzu bağlayan bir durum. Konteyner konusu gerçekten üniversitelerde tez çalışması yapılabilecek detayda enteresan içeriğe sahip. Ama bunların üzerine yenileri de var” diye konuştu.
Uçakla parça getiriyoruz ama…
Online basın toplantısında konuşan Yenigün, sektörün yaşadığı sorunları şöyle aktardı: “Tedarikle birlikte limanlarda aksaklıklar var. Örneğin Şangay Limanı, 2-3 hafta önce Covid-19 nedeniyle bütün işlemleri yavaşlattı. Gerek insan gerek mal hareketliliği açısından. Havaalanı bizim için neden önemli? Çünkü maalesef tedarik sanayiinde artık klasik yöntemleri kullanamıyoruz. Normal gemiyle kamyonla gelen malzemeleri, birçok nedenden dolayı uçurmaya başladık. Bunların bir nedeni tedarikin zamanında gelememesi. Çok pahalı takdir edersiniz. Bu sefer salgından dolayı bu işler de aksamaya başladı. Artı limanlar da aynı şekilde. Gemiye yüklemede bile Covid-19 dolaylı nedenler var.”
Sürücü bulamıyoruz
“Yeni gelişmelerin en canlısı; sürücü bulunurluğu. İngiltere diye çıktı, Almanya’da da var dendi. İstanbul Havaalanı inşaatı sırasında, biz kamyon sattığımız için oradan biliyorum, tek bir firma olarak değil, tüm müteahhitlere tüm kamyon satan firmalar ciddi bir şekilde kamyon satarken şoför de bulma üzerine konsantre olmuşlardı. Şimdi aynı durum, farklı nedenlerden dolayı yurt dışında da yeni bir gelişme olarak önümüze düştü. Gerçekten hammadde tedarikinde de sıkıntılar var. Biliyorsunuz magnezyum hem alüminyumun hem de çeliğin içinde kullanılması yönünden önemli. Burada sıkıntılar, maliyetlerdeki artışlar var.”
Çip tedariği 2023’te normale döner
“Mikroçip ile ilgili sorular geliyor. Çip krizi ne zaman bitecek diye spekülasyonlar var. Bu yılın 3 veya 4’üncü çeyreğinde rahatlarız diyorduk ama artık net bir şekilde 2022 yılının da bu sıkıntılarla geçeceğini telaffuz etmeye başladık. Anlattığım sıkıntılı süreçler önümüzdeki dönemde de devam edecek. 2023 yılı itibarıyla yeni tesislerin açılacağı gibi gelişmelerle normale dönmesini öngörüyoruz.”
Navlun fiyatı 7 kat arttı
“Hammade artışlarında durmayan bir dinamik var. 2020 yılının başından bu yana ana metallerde yüzde 140’ın üzerinde fiyat artışı var. Dolar bazında yerli sac fiyatlarında yüzde 30, ithal sac fiyatlarında yüzde 117. Petrol 80 doları geçti, bunun da etkilerini yakında göreceğiz. Ama zaten görmeden bile plastikte, kauçukta, bakırda her yerde artışlar ciddi miktarda. Diyeceksiniz ki bunlar fiyatlara yansıyor mu? Asla ve asla yansımıyor ve yansıyamaz da. Firmalar çeşitli şekillerde absorbe ediyorlar. Pandemi başında 2 bin doların altında olan konteyner fiyatları şu anda 10 bin dolar civarına gelmiş. 1.000 dolardan 7 bin dolara çıkan bir navlun fiyatı var. Gerçekten enteresan zamanlar yaşıyoruz. Endeksin 5 katına, gerçek rakamların 7 katına yükseldiği bir süreç yaşıyoruz. Ve yok… İşin bu tarafı da var. Bulmak için özel çaba sarf etmek gerekiyor.”
