Rusya-Ukrayna savaşıyla büyüyen tedarik sorunu, Türkiye otomotiv sektöründe de hissediliyor. Türk otomotiv sektöründe üretim Eylül 2021’den bu yana azalıyor. Otomotiv Sanayii Derneği’nin (OSD) raporuna göre, toplam otomotiv üretimi Mart’ta yüzde 13.7 azalırken, binek otomobildeki düşüş yüzde 23.9’u buldu. Toplam otomotiv ihracatı Mart ayında yüzde 17.5 gerileyerek 78 bin 925 adet olarak gerçekleşti. Binek otomobildeki düşüş oldukça sert oldu, yüzde 31.8 azalarak 38 bin 917 adede indi. İşin kötüsü uzun zamandır tutar bazında artan ihracat hem Mart’ta hem ilk çeyrekte eksiye döndü. Çip krizi kaynaklı Avrupa pazarlarındaki daralmalar, otomotiv sektöründeki olumsuz gelişmelerin adeta habercisiydi. Avrupa’da otomobil satışları 8 aydır geriliyor.
İlk çeyreğe baktığımızda toplam taşıt araçları üretimi, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 12.4 gerileyerek 302 bin 730 adet, otomobil üretimi de yüzde 21.5 azalışla 166 bin 363 adet oldu. Ocak-Mart döneminde otomotiv sanayisinin toplam kapasite kullanım oranı yüzde 63 oldu. Araç grubu bazında; hafif araçlarda (otomobil + hafif ticari araç) yüzde 62, kamyon grubunda yüzde 91, otobüs-midibüs grubunda yüzde 12 ve traktörde de yüzde 63 seviyesinde kapasite kullanımı gerçekleşti. İlk 3 ayda ticari araç üretimi, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 2 seviyesinde arttı. Bu oran ağır ticari araçlarda yüzde 28 olurken, hafif ticari araç üretimi yüzde 0.3 düştü. Bu yılın ilk çeyreğinde bir önceki senenin aynı dönemine göre ağır ticari araç pazarı yüzde 1, kamyon pazarı yüzde 2, otobüs pazarı da yüzde 14 oranında azaldı. Midibüs pazarı yüzde 52 oranında artış gösterdi.
Dolar/Euro paritesinin etkisi
Yılın ilk çeyreğinde, toplam taşıt araçları ihracatı bir önceki yılın aynı dönemine göre adet bazında yüzde 14 azalarak, 225 bin 550 adet olarak gerçekleşti. Bu dönemde, otomobil ihracatı yüzde 20 oranında azalarak 124 bin 599 adet olurken, ticari araç ihracatı da yüzde 4 oranında azaldı. Traktör ihracatı ise 2021 yılına göre yüzde 30 artışla 4 bin 694 adede ulaştı. Ocak-Mart döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre, toplam otomotiv ihracatı dolar bazında yüzde 3 azaldı, euro bazında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4 oranında artış gösterdi. Bu dönemde, toplam otomotiv ihracatı 7.6 milyar dolar olarak gerçekleşirken, otomobil ihracatı yüzde 21 azalarak 2.1 milyar dolar oldu.
