Türkiye otomotiv sektöründe üretim koronavirüs nedeniyle Nisan ve Mayıs’ta yaşadığı sert düşüşlerden sonra Haziran’da toparlandı. Covid-19 salgını önlemleri nedeniyle Mart ile Nisan aylarında üretimlerine kademeli olarak ara veren şirketlerin tamamı Mayıs’ta yeniden üretime başladı ve Haziran’da tempolarını kademeli olarak artırdı. Otomotiv Sanayii Derneği’nin (OSD) açıkladığı rapora göre, toplam otomotiv üretimi geçen ay yüzde 5.4 düşüşle 103 bin 273 adet olarak gerçekleşti. Üretim fabrikaların kapalı olduğu dönem olan Nisan’da yüzde 91, Mayıs’ta yüzde 54 oranında gerilemişti. Otomobil üretimi ise geçen yılın çok az üzerine çıktı. Haziran 2019’da 74 bin 74 oto üretilirken, bu yılın aynı döneminde 74 bin 264 adede ulaşıldı. Üretimin toparlanmasında iç pazarda yaşanan hareketlilik etkiliydi. İç pazar satışları Haziran’da yüzde 66 oranında artışla 71 bin adede çıkmış ve beklentileri aşmıştı.
6 aylık üretim yüzde 28 azaldı
İlk 6 aya bakıldığında; toplam üretim bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 28 azalarak 518 bin 727 adede, otomobil üretimi de yüzde 26 düşüşle 362 bin 397 adede geriledi. Salgın etkisiyle normalleşme sürecine devam eden otomotiv sanayisinin yılın ilk yarısındaki kapasite kullanım oranı yüzde 52 seviyesinde gerçekleşti. 2019’un Haziran döneminde bu oran yüzde 71.2 idi. Salgın yüzünden kapasite kullanımında sert düşüş dikkati çekti. Araç grubu bazında kapasite kullanım oranları hafif araçlarda (otomobil + hafif ticari araç) yüzde 53, ağır ticari araçlarda yüzde 34, traktörde yüzde 36 oldu. Yılın ilk yarısında, ticari araç üretimi bir önceki yıla göre yüzde 36 düşerken, ağır ticari araç grubu üretimindeki daralma yüzde 17, hafif ticari araç grubunda yüzde 37 oranında kaydedildi.
İhracatta düşüşün şiddeti azaldı
İç pazardaki hareketlilik üretimi ayakta tutmaya çalışırken, en büyük ticaret pazarlarındaki daralma ihracatı olumsuz etkilemeye devam etti. Avrupa’da ticaretin durma noktasına geldiği Nisan’da ihracat yüzde 90 düşüşle 10 bin 613 adet, Mayıs’ta yüzde 60 azalışla 44 bin 428 adet olarak gerçekleşmişti. AB pazarlarındaki daralmanın şiddetinin kısmen azalmasıyla Türkiye otomotiv sanayinin ihracatı yüzde 27 gerileyerek 70 bin 813 adet oldu. İlk yarıda toplam ihracat, bir önceki yılın aynı dönemine göre adet bazında yüzde 37 azalarak 402 bin 179 adet olarak gerçekleşti. Otomobil ihracatı yüzde 33 oranında düşüşle 281 bin 634 adet olurken, ticari araç ihracatı yüzde 44 oranında azaldı. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, toplam otomotiv sanayi ihracatı, ilk 6 ayda yüzde 14.4’lük pay ile ihracat sıralamasında ilk sıradaki yerini korudu. Haziran ayında toplam ihracatın yüzde 15’ini gerçekleştirdi. Otomotiv sektörünün genel ihracattan aldığı payı yüzde 20’lerden bu seviyeye indiğini hatırlatalım. Ocak-Haziran döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre, toplam otomotiv ihracatı dolar bazında yüzde 30 oranında azaldı. Bu dönemde, toplam otomotiv ihracatı 11 milyar dolar olarak gerçekleşirken, otomobil ihracatı yüzde 26 düşüşle 4.2 milyar dolara geriledi.
